Archives par mot-clé : Mamouka Tavaqalachvili

LE CHEVALIER A LA PEAU DE PANTHÈRE- CHOTA ROUSTAVÉLI – SHOTA ROUSTAVELI – ვეფხისტყაოსანი, შოთა რუსთაველი – Le prologue დასაწყისი – 26 à 31

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Le-Chevalier-à-la-peau-de-panthère-920x1024.jpg.
Mihály Zichy, Chota Roustavéli présente son poème à la reine Tamar, vers 1880
*****
SHOTA ROUSTAVELI
CHOTA ROUSTAVÉLI
LITTÉRATURE GÉORGIENNE
ქართული ლიტერატურა
POÉSIE GÉORGIENNE
ქართული პოეზია

LA POÉSIE DE
CHOTA ROUSTAVÉLI
შოთა რუსთაველის პოეზია

GEORGIE – DECOUVERTE DE LA GEORGIE – საქართველოს აღმოჩენა

POEME DE NIKOLOZ BARATACHVILI NIKOLOZ BARATASHVILI
Géorgie
საქართველო

TRADUCTION JACKY LAVAUZELLE

 

POEME DE NIKOLOZ BARATACHVILI - POEME DE NIKOLOZ BARATACHVILI NIKOLOZ BARATASHVILI

____________________________________________________________

POÉSIE GÉORGIENNE
ქართული პოეზია

 


SHOTA ROUSTAVELI
CHOTA ROUSTAVÉLI
vers 1172 – vers 1216

_______________________________________________

TRADUCTION JACKY LAVAUZELLE

__________________________________________________________________

ვეფხისტყაოსანი
LE CHEVALIER A
LA PEAU DE PANTHÈRE

 

PROLOGUE
დასაწყისი

VERSETS DE 26 à 31
___________________________

***********

**

XXVI
N’APPELEZ PAS CELA L’AMOUR

ამა საქმესა მიჯნური ნუ უხმობს მიჯნურობასა:
ama sakmesa mijnuri nu ukhmobs mijnurobasa:
Dans ce cas, le midjnour ne doit pas appeler cela l’Amour :
დღეს ერთი უნდეს, ხვალე სხვა, სთმობდეს გაყრისა თმობასა;
dghes erti undes, khvale skhva, stmobdes gaq’risa tmobasa;
Aujourd’hui, celle-ci, demain, une autre, tour à tour ;
ესე მღერასა ბედითსა ჰგავს, ვაჟთა ყმაწვილობასა.
ese mgherasa beditsa hgavs, vazhta q’mats’vilobasa.
Cette amusement relève des désirs des enfants.
კარგი მიჯნური იგია, ვინ იქმს სოფლისა თმობასა.
k’argi mijnuri igia, vin ikms soplisa tmobasa.
Un bon midjnour est celui qui fait sortir l’amour de son village.

**

XXVII
LE PLUS NOBLE AMOUR

არს პირველი მიჯნურობა არ-დაჩენა ჭირთა, მალვა,
ars p’irveli mijnuroba ar-dachena ch’irta, malva,
Le premier et le plus noble amour, toujours se dissimule,
თავის-წინა იგონებდეს, ნიადაგმცა ჰქონდა ხალვა,
tavis-ts’ina igonebdes, niadagmtsa hkonda khalva,
S’inventant, cachant ses peines et sa tristesse,
შორით ბნედა, შორით კვდომა, შორით დაგვა, შორით ალვა,
shorit bneda, shorit k’vdoma, shorit dagva, shorit alva,
Entre mots et maux, entre les dures flammes et les brûlures d’âme,
დათმოს წყრომა მოყვრისაგან, მისი ჰქონდეს შიში, კრძალვა.
datmos ts’q’roma moq’vrisagan, misi hkondes shishi, k’rdzalva.
Mais jamais ne renonce à sa soif d’amour, sans peur, sans interdit.

**

XXVIII
L’AMOUR VÉRITABLE 

ხამს, თავისსა ხვაშიადსა არვისთანა ამჟღავნებდეს,
khams, tavissa khvashiadsa arvistana amzhghavnebdes,
La voix montre le chemin à celui qui entend,
არ ბედითად « ჰაი-ჰაი »-ს ზმიდეს, მოყვარესა აყივნებდეს,
ar beditad « hai-hai »-s zmides, moq’varesa aq’ivnebdes,
Ne vous laissez pas berner par les mots glacés de l’amant léger,
არსით აჩნდეს მიჯნურობა, არასადა იფერებდეს,
arsit achndes mijnuroba, arasada iperebdes,
L’essence est de montrer l’amour vrai, non de le farder,
მისთვის ჭირი ლხინად უჩნდეს, მისთვის ცეცხლსა მოიდებდეს.
mistvis ch’iri lkhinad uchndes, mistvis tsetskhlsa moidebdes.
Que la peste soit sur celui qui le dénature et qu’il soit incendié.

**

XXIX
AVOIR LE CŒUR BRISÉ 

მას უშმაგო ვით მიენდოს, ვინ მოყვარე გაამჩივნოს?
mas ushmago vit miendos, vin moq’vare gaamchivnos?
Comment faire confiance à un amant sans ardeur ?
ამის მეტი რამცა ირგო: მას ავნოს და თვითცა ივნოს.
amis met’i ramtsa irgo: mas avnos da tvittsa ivnos.
Le danger dans tout cela : la blesser et se blesser.
რათამე-ღა ასახელოს, რა სიტყვითა მოაყივნოს?
ratame-gha asakhelos, ra sit’q’vita moaq’ivnos?
Comment aimer tout en médisant, avec quels mots ?
რა ჰგავა, თუ მოყვარესა კაცმან გული არ ატკივნოს!
ra hgava, tu moq’varesa k’atsman guli ar at’k’ivnos!
À quoi cela ressemblerait un homme aimant s’il n’avait le cœur brisé ?

**

XXX
AIMER SANS AIMER

მიკვირს, კაცი რად იფერებს საყვარლისა სიყვარულსა:
mik’virs, k’atsi rad iperebs saq’varlisa siq’varulsa:
Je me demande pourquoi un homme aime sans aimer :
ვინცა უყვარს, რად აყივნებს მისთვის მკვდარი მისთვის წყლულსა?
vintsa uq’vars, rad aq’ivnebs mistvis mk’vdari mistvis ts’q’lulsa?
Celui qui aime ne craint rien, pourquoi la mort lui ferait-elle du mal ?
თუ არ უყვარს, რად არა სძულს? რად აყივნებს, რაც არ სძულსა?!
tu ar uq’vars, rad ara sdzuls? rad aq’ivnebs, rats ar sdzulsa?!
Si vous n’aimez pas, pourquoi ne pas franchement la détester ? la déshonorer ?
ავსა კაცსა ავი სიტყვა ურჩევნია სულსა, გულსა.
avsa k’atssa avi sit’q’va urchevnia sulsa, gulsa.
Le mauvais homme préfère le mot blessant à l’âme et au cœur.

**

XXXI
LA SOLITUDE DU MIDJNOUR

თუ მოყვარე მოყვრისათვის ტირს, ტირილსა ემართლების;
tu moq’vare moq’vrisatvis t’irs, t’irilsa emartlebis;
Si un amant pleure véritablement son amante, nous pleurons avec lui ;
სიარული, მარტოობა ჰშვენის, გაჭრად დაეთვლების;
siaruli, mart’ooba hshvenis, gach’rad daetvlebis;
Marcher, être seul, séparé, voici ce qui l’attend ;
იგონებდეს, მისგან კიდე ნურად ოდეს მოეცლების,
igonebdes, misgan k’ide nurad odes moetslebis,
Jamais il ne se départira de son obsession, solitaire à jamais,
არ დააჩნდეს მიჯნურობა, სჯობს, თუ კაცთა ეახლების.
ar daachndes mijnuroba, sjobs, tu k’atsta eakhlebis.
Le midjnour préfère ne pas montrer d’affection vis à vis des autres hommes.

****

FIN DU PROLOGUE

****

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Le-chevalier-à-la-peau-de-panthere2.jpg.
Bataille navale, Mamouka Tavaqalachvili, 1646
L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Symbole-Artgitato-6.jpg.

LE CHEVALIER A LA PEAU DE PANTHÈRE- CHOTA ROUSTAVÉLI – SHOTA ROUSTAVELI – ვეფხისტყაოსანი, შოთა რუსთაველი – Le prologue დასაწყისი – 21 à 25

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Le-Chevalier-à-la-peau-de-panthère-920x1024.jpg.
Mihály Zichy, Chota Roustavéli présente son poème à la reine Tamar, vers 1880
*****
SHOTA ROUSTAVELI
CHOTA ROUSTAVÉLI
LITTÉRATURE GÉORGIENNE
ქართული ლიტერატურა
POÉSIE GÉORGIENNE
ქართული პოეზია

LA POÉSIE DE
CHOTA ROUSTAVÉLI
შოთა რუსთაველის პოეზია

GEORGIE – DECOUVERTE DE LA GEORGIE – საქართველოს აღმოჩენა

POEME DE NIKOLOZ BARATACHVILI NIKOLOZ BARATASHVILI
Géorgie
საქართველო

TRADUCTION JACKY LAVAUZELLE

 

POEME DE NIKOLOZ BARATACHVILI - POEME DE NIKOLOZ BARATACHVILI NIKOLOZ BARATASHVILI

____________________________________________________________

POÉSIE GÉORGIENNE
ქართული პოეზია

 


SHOTA ROUSTAVELI
CHOTA ROUSTAVÉLI
vers 1172 – vers 1216

_______________________________________________

TRADUCTION JACKY LAVAUZELLE

__________________________________________________________________

ვეფხისტყაოსანი
LE CHEVALIER A
LA PEAU DE PANTHÈRE

 

PROLOGUE
დასაწყისი

VERSETS DE 21 à 25
___________________________

XXI
LES SAGES INCULTES EN LA MATIÈRE

მას ერთსა მიჯნურობასა ჭკვიანნი ვერ მიჰხვდებიან,
mas ertsa mijnurobasa ch’k’vianni ver mihkhvdebian,
Cet amour ne sera pas compris par les sages,
ენა დაშვრების, მსმენლისა ყურნიცა დავალდებიან;
ena dashvrebis, msmenlisa q’urnitsa davaldebian;
La langue s’évanouira, l’oreille de l’auditeur s’endormira ;
ვთქვნე ხელობანი ქვენანი, რომელნი ხორცთა ჰხვდებიან;
vtkvne khelobani kvenani, romelni khortsta hkhvdebian;
J’ai évoqué les tribulations et les floraisons qui rencontrent la chair ;
მართ მასვე ჰბაძვენ, თუ ოდენ არ სიძვენ, შორით ბნდებიან.
mart masve hbadzven, tu oden ar sidzven, shorit bndebian.
Qui également imite cet amour mais qui s’assombrit avec le temps.

**

XXII
L’AMANT FOU ou MIDJNOUR

მიჯნური შმაგსა გვიქვიან არაბულითა ენითა,
mijnuri shmagsa gvikvian arabulita enita,
« Midjnour », en arabe, désigne l’amant « fou »
მით რომე შმაგობს მისისა ვერ-მიხვდომისა წყენითა;
mit rome shmagobs misisa ver-mikhvdomisa ts’q’enita;
Plus il est insatisfait, plus il devient dément ;
ზოგთა აქვს საღმრთო სიახლე, დაშვრების აღმაფრენითა,
zogta akvs saghmrto siakhle, dashvrebis aghmaprenita,
Certains ont des visions divines, usés par cette terrible ascension,
კვლა ზოგთა ქვე უც ბუნება კეკლუცთა ზედა ფრფენითა.
k’vla zogta kve uts buneba k’ek’lutsta zeda prpenita.
D’autres quettent la beauté, portés par cette aile supérieure.

**

XXIII
LES VERTUS DU MIDJNOUR

მიჯნურსა თვალად სიტურფე ჰმართებს მართ ვითა მზეობა,
mijnursa tvalad sit’urpe hmartebs mart vita mzeoba,
Pour le midjnour, il se doit de posséder les vertus suivantes :
სიბრძნე, სიუხვე, სიმდიდრე, სიყმე და მოცალეობა,
sibrdzne, siukhve, simdidre, siq’me da motsaleoba,
La sagesse, l’abondance, la richesse, la jeunesse et l’insouciance,
ენა, გონება, დათმობა, მძლეთა მებრძოლთა მძლეობა.
ena, goneba, datmoba, mdzleta mebrdzolta mdzleoba.
Le langage, l’esprit, la patience et l’endurance des puissants guerriers.
ვისცა ეს სრულად არა სჭირს, აკლია მიჯნურთ ზნეობა.
vistsa es srulad ara sch’irs, ak’lia mijnurt zneoba.
Ceux qui n’ont pas toutes ces qualités, manquent complètement de morale.

**

XXIV
AMOUR & LIBERTINAGE

მიჯნურობა არის ტურფა, საცოდნელად ძნელი გვარი;
mijnuroba aris t’urpa, satsodnelad dzneli gvari;
Aimer est chose fragile, difficile à aborder ;
მიჯნურობა სხვა რამეა, არ სიძვისა დასადარი:
mijnuroba skhva ramea, ar sidzvisa dasadari:
Aimer est une belle affaire, si différente du libertinage :
იგი სხვაა, სიძვა სხვაა, შუა უზის დიდი ზღვარი,
igi skhvaa, sidzva skhvaa, shua uzis didi zghvari,
Différent de la luxure, car ils sont séparés par un gouffre immense,
ნუვინ გაჰრევთ ერთმანერთსა, გესმას ჩემი ნაუბარი!
nuvin gahrevt ertmanertsa, gesmas chemi naubari!
Ne laissez personne vous tromper, écoutez mes paroles !

**

XXV
LA CONSTANCE DE L’AMANT

ხამს მიჯნური ხანიერი, არ მეძავი, ბილწი, მრუში,
khams mijnuri khanieri, ar medzavi, bilts’i, mrushi,
La constance est la marque de l’amant, dépourvu d’intempérances,
რა მოჰშორდეს მოყვარესა, გაამრავლოს სულთქმა, უში,
ra mohshordes moq’varesa, gaamravlos sultkma, ushi,
Loin de sa bien-aimée, il soupire, s’apitoie et se lamente,
გული ერთსა დააჯეროს, კუშტი მიჰხვდეს, თუნდა ქუში;
guli ertsa daajeros, k’usht’i mihkhvdes, tunda kushi;
Il ne croit qu’en un seul cœur, et concentre toute sa vitalité ;
მძულს უგულო სიყვარული, ხვევნა, კოცნა, მტლაში-მტლუში.
mdzuls ugulo siq’varuli, khvevna, k’otsna, mt’lashi-mt’lushi.
Je déteste l’amour sans cœur, les embrassades et les baisers.

********

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Le-chevalier-à-la-peau-de-panthere2.jpg.
Bataille navale, Mamouka Tavaqalachvili, 1646
L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Symbole-Artgitato-6.jpg.

LE CHEVALIER A LA PEAU DE PANTHÈRE- CHOTA ROUSTAVÉLI – ვეფხისტყაოსანი, შოთა რუსთაველი – Le prologue დასაწყისი – 16 à 20

*****
SHOTA ROUSTAVELI
CHOTA ROUSTAVÉLI
LITTÉRATURE GÉORGIENNE
ქართული ლიტერატურა
POÉSIE GÉORGIENNE
ქართული პოეზია

LA POÉSIE DE
CHOTA ROUSTAVÉLI
შოთა რუსთაველის პოეზია

GEORGIE – DECOUVERTE DE LA GEORGIE – საქართველოს აღმოჩენა

POEME DE NIKOLOZ BARATACHVILI NIKOLOZ BARATASHVILI
Géorgie
საქართველო

TRADUCTION JACKY LAVAUZELLE

 

POEME DE NIKOLOZ BARATACHVILI - POEME DE NIKOLOZ BARATACHVILI NIKOLOZ BARATASHVILI

____________________________________________________________

POÉSIE GÉORGIENNE
ქართული პოეზია


SHOTA ROUSTAVELI
CHOTA ROUSTAVÉLI
vers 1172 – vers 1216

_______________________________________________

TRADUCTION JACKY LAVAUZELLE

__________________________________________________________________

ვეფხისტყაოსანი
LE CHEVALIER A
LA PEAU DE PANTHÈRE

PROLOGUE
დასაწყისი

VERSETS DE 16 à 20
___________________________

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Le-chevalier-à-la-peau-de-panthere2.jpg.
Bataille navale, Mamouka Tavaqalachvili, 1646
L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Le-Chevalier-à-la-peau-de-panthère-920x1024.jpg.
Mihály Zichy, Chota Roustavéli présente son poème à la reine Tamar, vers 1880

XVI
LES MOTS ET LES FLÈCHES 

მეორე ლექსი ცოტაი, ნაწილი მოშაირეთა,
meore leksi tsot’ai, nats’ili moshaireta,
Deuxièmement, les mots ne sont qu’un élément de la poésie,
არ ძალ-უც სრულ-ქმნა სიტყვათა, გულისა გასაგმირეთა,
ar dzal-uts srul-kmna sit’q’vata, gulisa gasagmireta,
S’ils ne sont pas assez affûtés, ils ne seront pas assez puissants,
ვამსგავსე მშვილდი ბედითი ყმაწვილთა მონადირეთა:
vamsgavse mshvildi bediti q’mats’vilta monadireta:
Comme un arc dans la main d’un chasseur malhabile :
დიდსა ვერ მოჰკლვენ, ხელად აქვს ხოცა ნადირთა მცირეთა.
didsa ver mohk’lven, khelad akvs khotsa nadirta mtsireta.
Les gros gibiers ne seront pas tués, il se contentera des petits.

**

XVII
DE LA CHANSON POUR L’INSTANT

მესამე ლექსი კარგი არს სანადიმოდ, სამღერელად,
mesame leksi k’argi ars sanadimod, samgherelad,
Troisièmement, la chanson convient à la fête,
სააშიკოდ, სალაღობოდ, ამხანაგთა სათრეველად;
saashik’od, salaghobod, amkhanagta satrevelad;
Aux soirées entre amis, entre amoureux, ou entre camarades ;
ჩვენ მათიცა გვეამების, რაცა ოდენ თქვან ნათელად.
chven matitsa gveamebis, ratsa oden tkvan natelad.
Nous l’apprécions quand elle vibre avec l’émotion de l’instant.
მოშაირე არა ჰქვიან, ვერას იტყვის ვინცა გრძელად.
moshaire ara hkvian, veras it’q’vis vintsa grdzelad.
Mais elle ne sera pas invoquée pour accompagner un long récit.

**

XVIII
UNE VOIX RARE ET FRAGILE

ხამს, მელექსე ნაჭირვებსა მისსა ცუდად არ აბრკმობდეს,
khams, melekse nach’irvebsa missa tsudad ar abrk’mobdes,
La voix du poète ne doit pas s’épuiser vainement,
ერთი უჩნდეს სამიჯნურო, ერთსა ვისმე აშიკობდეს,
erti uchndes samijnuro, ertsa visme ashik’obdes,
Elle doit apparaître à son zénith, puis être chuchotée à sa dame,
ყოვლსა მისთვის ხელოვნობდეს, მას აქებდეს, მას ამკობდეს,
q’ovlsa mistvis khelovnobdes, mas akebdes, mas amk’obdes,
Pour que tous connaissent sa grâce, pour que tous la loue,
მისგან კიდე ნურა უნდა, მისთვის ენა მუსიკობდეს.
misgan k’ide nura unda, mistvis ena musik’obdes.
C’est l’unique désir du poète, sa seule musique.

**

XIX
COMME UN LÉOPARD

ჩემი აწ ცანით ყოველმან, მას ვაქებ, ვინცა მიქია;
chemi ats’ tsanit q’ovelman, mas vakeb, vintsa mikia;
Je la louerai, quant à moi, comme jadis je l’ai chantée.
ესე მიჩს დიდად სახელად, არ თავი გამიქიქია!
ese michs didad sakhelad, ar tavi gamikikia!
Quel grand mérite pour moi, quelle fierté !
იგია ჩემი სიცოცხლე, უწყალო ვითა ჯიქია;
igia chemi sitsotskhle, uts’q’alo vita jikia;
Elle est ma vie, impitoyable, comme s’il s’agissait d’un léopard ;
მისი სახელი შეფარვით ქვემორე მითქვამს, მიქია.
misi sakheli sheparvit kvemore mitkvams, mikia.
Son nom, je le cache en moi, et je le loue.

**

XX
L’AMOUR PREMIER

ვთქვა მიჯნურობა პირველი და ტომი გვართა ზენათა,
vtkva mijnuroba p’irveli da t’omi gvarta zenata,
Je parle de l’amour premier et divine est sa nature,
ძნელად სათქმელი, საჭირო გამოსაგები ენათა;
dznelad satkmeli, sach’iro gamosagebi enata;
Difficile à évoquer, difficile à traduire dans d’autres langues ;
იგია საქმე საზეო, მომცემი აღმაფრენათა;
igia sakme sazeo, momtsemi aghmaprenata;
Il s’agit de solennité, il s’agit d’ascension ;
ვინცა ეცდების, თმობამცა ჰქონდა მრავალთა წყენათა.
vintsa etsdebis, tmobamtsa hkonda mravalta ts’q’enata.
Ceux qui essaieront supporteront les griefs d’autrui.


*************

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Symbole-Artgitato-6.jpg.

LE CHEVALIER A LA PEAU DE PANTHÈRE- CHOTA ROUSTAVÉLI – ვეფხისტყაოსანი, შოთა რუსთაველი – Le prologue დასაწყისი – 11 à 15

*****
SHOTA ROUSTAVELI
CHOTA ROUSTAVÉLI
LITTÉRATURE GÉORGIENNE
ქართული ლიტერატურა
POÉSIE GÉORGIENNE
ქართული პოეზია

LA POÉSIE DE
CHOTA ROUSTAVÉLI
შოთა რუსთაველის პოეზია

GEORGIE – DECOUVERTE DE LA GEORGIE – საქართველოს აღმოჩენა

POEME DE NIKOLOZ BARATACHVILI NIKOLOZ BARATASHVILI
Géorgie
საქართველო

TRADUCTION JACKY LAVAUZELLE

 

POEME DE NIKOLOZ BARATACHVILI - POEME DE NIKOLOZ BARATACHVILI NIKOLOZ BARATASHVILI

____________________________________________________________

POÉSIE GÉORGIENNE
ქართული პოეზია

 


SHOTA ROUSTAVELI
CHOTA ROUSTAVÉLI
vers 1172 – vers 1216

_______________________________________________

 

TRADUCTION JACKY LAVAUZELLE

__________________________________________________________________

ვეფხისტყაოსანი
LE CHEVALIER A
LA PEAU DE PANTHÈRE

 

PROLOGUE
დასაწყისი

VERSETS DE 11 à 15
___________________________

Bataille navale, Mamouka Tavaqalachvili, 1646
L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Le-Chevalier-à-la-peau-de-panthère-920x1024.jpg.
Mihály Zichy, Chota Roustavéli présente son poème à la reine Tamar, vers 1880

XI
ASSUMER SON DESTIN

რაცა ვის რა ბედმან მისცეს, დასჯერდეს და მას უბნობდეს:
ratsa vis ra bedman mistses, dasjerdes da mas ubnobdes:
Quel que soit notre destin, contentez-en vous et faites-le savoir :
მუშა მიწყივ მუშაკობდეს, მეომარი გულოვნობდეს;
musha mits’q’iv mushak’obdes, meomari gulovnobdes;
L’ouvrier travaillera à sa tâche, le guerrier au combat sera généreux ;
კვლა მიჯნურსა მიჯნურობა უყვარდეს და გამოსცნობდეს,
k’vla mijnursa mijnuroba uq’vardes da gamostsnobdes,
L’amoureux aimera avec amour de la plus douce façon,
არცა ვისგან დაიწუნოს, არცა სხვასა უწუნობდეს.
artsa visgan daits’unos, artsa skhvasa uts’unobdes.
Qui ne hait personne, ne sera haï par autrui.

**

XII
LA POÉSIE & LA SAGESSE

შაირობა პირველადვე სიბრძნისაა ერთი დარგი,
shairoba p’irveladve sibrdznisaa erti dargi,
La poésie est la première branche de la sagesse,
საღმრთო, საღმრთოდ გასაგონი, მსმენელთათვის დიდი მარგი,
saghmrto, saghmrtod gasagoni, msmeneltatvis didi margi,
Divine, divinement plaisante, idéale pour les auditeurs,
კვლა აქაცა ეამების, ვინცა ისმენს კაცი ვარგი;
k’vla akatsa eamebis, vintsa ismens k’atsi vargi;
Et ceux qui l’écoutent en tireront bien des avantages ;
გრძელი სიტყვა მოკლედ ითქმის, შაირია ამად კარგი.
grdzeli sit’q’va mok’led itkmis, shairia amad k’argi.
Le mot long devient bref, la poésie est alors magnifiée.

**

XIII
UNE LONGUE ROUTE

ვითა ცხენსა შარა გრძელი და გამოსცდის დიდი რბევა,
vita tskhensa shara grdzeli da gamostsdis didi rbeva,
Comme à cheval, plus la route est longue, plus la course est difficile,
მობურთალსა – მოედანი, მართლად ცემა, მარჯვედ ქნევა,
moburtalsa – moedani, martlad tsema, marjved kneva,
Le joueur de balle doit concentrer son effort dans une égale adresse ;
მართ აგრევე მელექსესა – საუბართა ტკბილთა ფრქვევა.
mart agreve meleksesa – saubarta t’k’bilta prkveva.
Pour le poète également, dans son écriture d’une grande œuvre ;
რა მისჭირდეს საუბარი და დაუწყოს ლექსმან ლევა,
ra misch’irdes saubari da dauts’q’os leksman leva,
Car si la matière vient à manquer, le poème tout entier est à l’arrêt,

**

XIV
LES MOTS GÉORGIENS 

მაშინღა ნახეთ მელექსე და მისი მოშაირობა,
mashingha nakhet melekse da misi moshairoba,
Regardez bien ensuite le poète et son poème,
რა ვეღარ მიჰხვდეს ქართულსა, დაუწყოს ლექსმან ძვირობა,
ra veghar mihkhvdes kartulsa, dauts’q’os leksman dzviroba,
Quand le mot géorgien se fait désirer, le poème devient instable ;
არ შეამოკლოს ქართული, არა ქმნას სიტყვა-მცირობა,
ar sheamok’los kartuli, ara kmnas sit’q’va-mtsiroba,
Dénaturer le géorgien, c’est lui enlever sa puissance,
ხელ-მარჯვედ სცემდეს ჩოგანსა, იხმაროს დიდი გმირობა.
khel-marjved stsemdes chogansa, ikhmaros didi gmiroba.
Frappant la balle de la main droite, le défi il devra relever.

**

XV
LES FAUX POÈTES 

მოშაირე არა ჰქვიან, თუ ვინმე თქვას ერთი, ორი;
moshaire ara hkvian, tu vinme tkvas erti, ori;
N’est pas poète celui qui prononce un ou deux vers ;
თავი ყოლა ნუ ჰგონია მელექსეთა კარგთა სწორი;
tavi q’ola nu hgonia melekseta k’argta sts’ori;
N’est pas poète celui qui veut berner les lecteurs ;
განაღა თქვას ერთი, ორი, უმსგავსო და შორი-შორი,
ganagha tkvas erti, ori, umsgavso da shori-shori,
Parfois composant un vers, voire deux, dissemblables et étranges,
მაგრა იტყვის:  » ჩემი სჯობსო », უცილობლობს ვითა ჯორი.
magra it’q’vis:  » chemi sjobso », utsiloblobs vita jori.
S’ils disent : « Les meilleurs sont les miens !« , alors ce ne sont que des mules.

*****

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Symbole-Artgitato-6.jpg.

LE CHEVALIER A LA PEAU DE PANTHÈRE- CHOTA ROUSTAVÉLI – ვეფხისტყაოსანი, შოთა რუსთაველი – Le prologue დასაწყისი – 6 à 10

Bataille navale, Mamouka Tavaqalachvili, 1646
*****
SHOTA ROUSTAVELI
CHOTA ROUSTAVÉLI
LITTÉRATURE GÉORGIENNE
ქართული ლიტერატურა
POÉSIE GÉORGIENNE
ქართული პოეზია

LA POÉSIE DE
CHOTA ROUSTAVÉLI
შოთა რუსთაველის პოეზია

GEORGIE – DECOUVERTE DE LA GEORGIE – საქართველოს აღმოჩენა

POEME DE NIKOLOZ BARATACHVILI NIKOLOZ BARATASHVILI
Géorgie
საქართველო

TRADUCTION JACKY LAVAUZELLE

 

POEME DE NIKOLOZ BARATACHVILI - POEME DE NIKOLOZ BARATACHVILI NIKOLOZ BARATASHVILI

____________________________________________________________

POÉSIE GÉORGIENNE
ქართული პოეზია


SHOTA ROUSTAVELI
CHOTA ROUSTAVÉLI
vers 1172 – vers 1216

_______________________________________________

TRADUCTION JACKY LAVAUZELLE

__________________________________________________________________

ვეფხისტყაოსანი
LE CHEVALIER A
LA PEAU DE PANTHÈRE

PROLOGUE
დასაწყისი

VERSETS DE 6 à 10
___________________________

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Le-Chevalier-à-la-peau-de-panthère-920x1024.jpg.
Mihály Zichy, Chota Roustavéli présente son poème à la reine Tamar, vers 1880

VI
EXPRESSION DE LA LANGUE,
DU CŒUR ET DE L’ART

აწ ენა მინდა გამოთქმად, გული და ხელოვანება,
ats’ ena minda gamotkmad, guli da khelovaneba,
Je veux l’exprimer dans ma langue, avec mon cœur et mon art,
-ძალი მომეც და შეწევნა შენგნით მაქვს, მივსცე გონება;
-dzali momets da shets’evna shengnit makvs, mivstse goneba;
donnez-m’en la force et donnez-moi l’esprit ;
მით შევეწივნეთ ტარიელს, ტურფადცა უნდა ხსენება,
mit shevets’ivnet t’ariels, t’urpadtsa unda khseneba,
Tendons la main à Tariel, pour que vive sa mémoire,
მათ სამთა გმირთა მნათობთა სჭირს ერთმანერთის მონება.
mat samta gmirta mnatobta sch’irs ertmanertis moneba.
Et celle des trois amis, ces trois héros stellaires.

**

VII
PLEURONS TARIEL

მო, დავსხდეთ, ტარიელისთვის ცრემლი გვდის შეუშრობილი;
mo, davskhdet, t’arielistvis tsremli gvdis sheushrobili;
Asseyons-nous un instant et pleurons Tariel tant aimé ;
მისებრი მართ დაბადებით ვინმცა ყოფილა შობილი!
misebri mart dabadebit vinmtsa q’opila shobili!
Qui est né sur cette terre, par son sort a, un jour, été touché !
დავჯე, რუსთველმან გავლექსე, მისთვის გულს ლახვარ-სობილი,
davje, rustvelman gavlekse, mistvis guls lakhvar-sobili,
Je me suis assis, moi Roustavéli, mon cœur par la lance brisé,
აქამდის ამბვად ნათქვამი, აწ მარგალიტი წყობილი.
akamdis ambvad natkvami, ats’ margalit’i ts’q’obili.
J’ai transformé désormais en perle ce conte retrouvé.

**

VIII
LA MÉDECINE IMPUISSANTE POUR LES AMOUREUX

მე, რუსთველი ხელობითა, ვიქმ საქმესა ამა დარი:
me, rustveli khelobita, vikm sakmesa ama dari:
Moi, Roustavéli avec patience et attention, j’ai composé l’ouvrage :
ვის ჰმორჩილობს ჯარი სპათა, მისთვის ვხელობ, მისთვის მკვდარი;
vis hmorchilobs jari sp’ata, mistvis vkhelob, mistvis mk’vdari;
Je le fais pour lui, je meurs pour lui, comme un soldat dans la cohorte ;
დავუძლურდი, მიჯნურთათვის კვლა წამალი არსით არი,
davudzlurdi, mijnurtatvis k’vla ts’amali arsit ari,
Je suis épuisé, la médecine est impuissante pour les amoureux !
ანუ მომცეს განკურნება, ანუ მიწა მე სამარი.
anu momtses gank’urneba, anu mits’a me samari.
L’amour me donnera la guérison ou une terre pour ma sépulture.

**

IX
UN ANCIEN CONTE PERSAN

ესე ამბავი სპარსული, ქართულად ნათარგმანები,
ese ambavi sp’arsuli, kartulad natargmanebi,
Cette histoire est en persan, traduite en géorgien,
ვით მარგალიტი ობოლი, ხელით-ხელ საგოგმანები,
vit margalit’i oboli, khelit-khel sagogmanebi,
Comme des perles orphelines portées de main en main,
ვპოვე და ლექსად გარდავთქვი, საქმე ვქმენ საჭოჭმანები,
vp’ove da leksad gardavtkvi, sakme vkmen sach’och’manebi,
Je l’ai trouvée et versifiée, y déposant ma griffe,
ჩემან ხელ-მქმნელმან დამმართოს ლაღმან და ლამაზმან ნები.
cheman khel-mkmnelman dammartos laghman da lamazman nebi.
Laissant ma main créatrice me laisser heureux et ravis.

**

X
UN POÈME AUX TROIS COULEURS

თვალთა, მისგან უნათლოთა, ენატრამცა ახლად ჩენა;
tvalta, misgan unatlota, enat’ramtsa akhlad chena;
Mes yeux aveuglés par elle, la regarde comme une nouvelle rencontre ;
აჰა, გული გამიჯნურდა, მიჰხვდომია ველთა რბენა!
aha, guli gamijnurda, mihkhvdomia velta rbena!
Voici, mon cœur est troublé et s’affole à travers champs !
მიაჯეთ ვინ, ხორცთა დაწვა კმარის, მისცეს სულთა ლხენა.
miajet vin, khortsta dats’va k’maris, mistses sulta lkhena.
Puisse-t-elle brûler suffisamment la chair, pour en libérer l’âme.
სამთა ფერთა საქებელთა ლამის ლექსთა უნდა ვლენა.

samta perta sakebelta lamis leksta unda vlena.
Les poèmes ici aux trois couleurs de louange en seront colorés.

******

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Symbole-Artgitato-6.jpg.