Archives par mot-clé : géorgie

TERRE GÉORGIENNE – GALAKTION TABIDZE – გალაკტიონ ტაბიძე – ნეტავ მალე მიაღწევდე მიზანს

****************

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est La-Poésie-de-Galaktion-Tabidze-1024x713.jpg.
L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est salamandre-1024x536.jpg.
L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Symbole-Artgitato.jpg.
*****
POÈME DE GALAKTION TABIDZE
გალაკტიონ ტაბიძე
LITTÉRATURE GÉORGIENNE
ქართული ლიტერატურა
POÉSIE GÉORGIENNE
ქართული პოეზია

******
Géorgie
საქართველო

TRADUCTION JACKY LAVAUZELLE

 

Poème de Ilia Tchavtchavadze

____________________________________________________________


GALAKTION TABIDZE
გალაკტიონ ტაბიძე

17 novembre 1891 – 17 mars 1959
17 ნოემბერი 1891 – 17 მარტი 1959

__________________________________________________________________

TERRE GÉORGIENNE
ნეტავ მალე მიაღწევდე მიზანს
___________________________


შენ შუბლს იხსნი და სიბნელეს ლეწავ,
Tu ouvres ton front pour libérer les ténèbres,
საქართველოს მოღრუბლულო ზეცავ…
Ô ciel nuageux de Géorgie …
ნეტავ მალე აღმობრწყინდეს მნათი,
Tu verras bientôt une lueur,
მალე სხივი მოგეფინოს ნეტავ!
Tu verras bientôt un rayon de soleil !

*

წინ მიიწევ და ხმაურობ, გღვიძავს,
Tu avances et tu bouges, tu te réveilles,
საქართველოს სევდიანო მიწავ,
Terre géorgienne,
ნეტავ მალე დაამსხვრევდე ბორკილს,
Tu briseras bientôt tes chaînes,
ნეტავ მალე მიაღწევდე მიზანს!…
Pour réaliser tes souhaits les plus ardents ! …



**********************

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Symbole-Artgitato.jpg.

Akhaltsikhé ახალციხე – La perle du Samtskhé-Djavakhétie – სამცხე–ჯავახეთი

   *****
GEORGIE

******

SCENES DE LA VIE GEORGIENNE 1862 par Henri Cantel
Géorgie
საქართველო

PHOTO JACKY LAVAUZELLE
***

A LA DECOUVERTE DE BATUMI

Akhaltsikhé
ახალციხე 
La perle du Samtskhé-Djavakhétie
სამცხე–ჯავახეთი

____________________________________________________________

 LE CHÂTEAU DE RABATI
ex Château de Lomsia

რაბათის ციხე

Fondation au IXe siècle par le roi de Tao-Klarjeti, le roi Gouaram Mamphali (roi de Tao-Klarjeti), vers 850-870, est longtemps connu comme Château de Lomsia.
Occupation sans la prise du château en 1393 par les troupes de Tamerlan. 1590, Traité de Constantinople, l’ensemble du territoire devient ottoman.

LA REINE TAMAR
თამარ დედოფალი
&
ამაღლების ეკლესია

Eglise Amaghleba 

En arrière plan de la Reine Tamar, ამაღლების ეკლესია Eglise Amaghleba
En arrière plan, la reine Tamar. Au fond le château de Rabati

L’Eglise SAINTE-CROIX
წმინდა კროიქსის ეკლესია
განახლებული კათოლიკური ტაძარი ახალციხეში
Église catholique rénovée à Akhaltsikhé

L’église Sainte-Croix a été restaurée à Rabati.
L’église du XIIIe siècle, qui a ensuite été rénovée au XVIe siècle et détruite à plusieurs reprises au fil des ans, a été consacrée à la Vierge de Savard le 6 octobre 2012.
Les travaux de restauration ont duré deux ans.

PASSAGE DE CHARLES AZNAVOUR EN 2012
CONCERT A Akhaltsikhé 

Le père de Charles Aznavour, Mamigon (surnommé Micha) Aznavourian, Arménien, est né le 26 mai 1897 à Akhaltsikhé

KETO ET KOTE – KETO AND KOTE – Opéra de Victor Dolidze – ქეთო და კოტე

   *****
OPERA

LES SUBLIMES COULEURS DE DALI PODIASHVILI - დალი ფოდიაშვილი- PEINTRE GEORGIEN TBILISSI - ნარიყალა
Géorgie
საქართველო

VICTOR DOLIDZE
ვიქტორ ისიდორეს ძე დოლიძე
1890–1933

*****

PHOTO JACKY LAVAUZELLE

____________________________________________________________

 

KETO & KOTE
KETO ET KOTE – KETO AND KOTE
ქეთო და კოტე

_________________________________________________________________

******
A L’ORIGINE, UNE COMEDIE D’AVKSENTI TSAGARELI
KHANUMA – ხანუმა

« Keto & Kote » de Viktor Dolidze (1890-1933) est l’un des tout premiers opéras géorgiens.
Il est tiré d’une comédie «Khanuma» კომედიაში „ხანუმა“ (1882) du comédien et dramaturge Avksenti Tsagareli ავქსენტი ცაგარელი (9 février 1857- 12 août 1902).
Cette comédie montre l’appauvrissement des classes féodales et la décadence morale qui règne.
Il a été décrit dans la Grande Encyclopédie soviétique comme « l’un des plus beaux représentants du drame réaliste ». Pour Ilia Chavchavadze ილია ჭავჭავაძე, ses pièces étaient comme des « exemples vivants de la vie moderne« .
L’opéra est créé en 1919, période de création faste pour la musique classique provoquée par la très courte indépendance de la République démocratique de Géorgie.
Cet opéra comique allie avec brio les couleurs multiethniques de la Géorgie contemporaine à d’excellentes mélodies chantées.
Dans les années suivantes, Victor Dolidze écrira trois autres opéras : « Leila » ლეილა, « Tsisana » ცისანა, « Zamira » ზამირა (qu’il ne terminera pas).

Avksenti Tsagareli ავქსენტი ცაგარელი

***********


KETO & KOTE
A
L’OPERA DE KOUTAÏSSI

Kote : Badri Adamia – კოტე : ბადრი ადამია
&

Keto : Marika Machitidze – კეთო : მარიკა მაჩიტიძე



ქუთაისის მელიტონ ბალანჩივაძის სახელობის ოპერისა და ბალეტის პროფესიული სახელმწიფო თეატრი 51-ე თეატრალურ სეზონს პრემიერით გახსნის.
L’Opéra d’Etat Koutaïssi Meliton Balanchivadze et le Ballet d’Etate ont ouvert leur 51ème saison théâtrale avec en première Keto da Kote.

Sous la direction de Revaz Javakhishvili
დირიჟორ რევაზ ჯავახიშვილის

Chorégraphe : Vakhtang Ushveridze
ქორეოგრაფ ვახტანგ უშვერიძის შემადგენლობით

Opéra dirigé par Maya Gachechilidze
რეჟისორ მაია გაჩეჩილაძის

Le Prince Levan Bakur Kvirikashvili – ლევანი : ბაკურ კვირიკაშვილი



11 & 13 octobre 2019
Le 11-10 -2019 Keto : Marika Machitidze
კეთო : მარიკა მაჩიტიძე

Le 13-10-2019 Keto : Sophio Berishvili
კეთო : სოფიო ბერიშვილი

Kote : Badri Adamia
კოტე : ბადრი ადამია

Makar : Kalistrate Kharchilava
მაკარი : კალისტრატე ხარჩილავა
Levan : Bakur Kvirikashvili
ლევანი : ბაკურ კვირიკაშვილი

Barbale : Maya Nikoladze
ბარბალე : მაია ნიკოლაძე
Babusi : Natia Stepanishvili, Inga Putkaradze
ბაბუსი : ნათია სტეფანიშვილი & ინგა ფუტკარაძე

Maro : Feride Jinjikhadze
მარო : ფერიდე ჯინჯიხაძე

Sako : Emil Chargazia
საქო : ემილ ჩარგაზია
Siko : Iago Bukhrikidze
სიკო : სიკოიაგო ბუხრიკიძე

Une partie de l’équipe lors de la première à Koutaïssi le 11 octobre 2019
Kote : Badri Adamia – კოტე : ბადრი ადამია & Keto : Marika Machitidze – კეთო : მარიკა მაჩიტიძე
Première de Keto da Kote à l’opéra de Koutaïssi le 11/10/2019
L’affiche de la première à l’Opéra de Koutaïssi

…………………….

OPERA EN TROIS ACTES



ACTE I
Le dîner est donné dans la maison du prince Levan Palavandishvili ლევან ფალავანდიშვილი.

Le prince Levan ლევან ფალავანდიშვილი qui rentre de la chasse arrive à une fête qui se tient chez lui. Son neveu, le prince Kote, arrive d’un long voyage et se joint aux festivités. Il est salué par tous. alors que tout le monde le salue joyeusement.
Babusi ბაბუსი, le marieur du prince Levan, qui lui a trouvé une promise, s’engage à trouver une épouse aussi pour Kote. La promise du prince se nomme Keto ; c’est la belle fille du riche marchand Makar Tkuilkotriashvili მაკარ ტყუილკოტრიაშვილი.
Le prince Lévan enjoué par la fête ne prête pas attention aux propos de Babusi.
Kote avoue à Levan qu’il souhaite se marier, mais pense que le père de celle-ci le désapprouve. Levan avoue à son tour à son neveu qu’il souhaite épouse la fille de Makar et que ses finances actuelles ne devraient pas lui permettre de refuser son offre. Kote, en apprenant qu’il s’agit de Keto, est bouleversé ; le Prince rejoint ses invités dans le jardin.
Arrive Barbale ბარბალე, un autre marieur. Kote l’aborde pour évoquer son problème. Il le rassure et lui rend espoir.
Entrent Levan, Maro et Babusi. Barbale leur parle du mariage de Levan. Querelle entre les deux marieurs Barbale et Babusi. Levan pour les calmer propose de tirer au sort. C’est Barbusi qui gagne ; Barbale part à contre-cœur et en colère.

ACTE II

Demeure de Makar Tkuilkotriashvili.
Il rêve de tout l’argent qu’il va posséder, ce qui le rend joyeux. L’avenir s’annonce serein avec le prochain mariage de sa fille Keto avec le prince.
Rentre Keto qui doit se préparer à recevoir le prince. Elle est contre l’idée de ce mariage. Dispute familiale. Les deux sortent.
Entrée de Kote. Keto et la marieuse Barbale entrent à leur tour. Keto est inquiet à l’idée de rencontrer Makar. Barbale le rassure : s’il rentre, Kote n’est venu que pour accorder le piano.
Sacko et Sicko, cousins de Keto, entrent. Ils chantent une chanson sur la thématique du vin et du banquet.

Sako : Emil Chargaziaსაქო : ემილ ჩარგაზია
& Siko : Iago Bukhrikidze – სიკო : სიკოიაგო ბუხრიკიძე

Sicko ensuite félicite Keto pour son mariage à venir avec le prince Levan. Keto lui avoue que son cœur est pris par Kote. Elle fait un signe à Kote qui est à côté.
Au milieu de l’étonnement de la cousine, Barbale envoie à Makar une lettre qu’elle aurait trouvée sur la table de Keto, dans laquelle elle dit qu’elle va se tuer parce qu’elle ne veut pas épouser un homme qu’elle n’aime pas. Elle blâme son père et ses cousins ​​qui l’ont aidé. Inquiets, Sacko et Sicko commencent à partir, mais Barbale les arrête car elle a besoin de leur aide. Entrée de Makar. Levan doit arriver. Il veut que tous soient prêts à l’accueillir. Il sort.

Makar : Kalistrate Kharchilava მაკარი : კალისტრატე ხარჩილავა


Elaboration du plan de Barbale avec Sacko et Sicko. Barbale sera en mariée devant le prince Levan afin de pouvoir être confondue avec Keto. Sa tenue et son comportement devront être provocants et déplacés afin de faire annuler le mariage. Il faudra écarter Makar pour que le plan fonctionne. Les cousins écrivent une fausse convocation d’un magistrat pour l’éloigner avec l’aide de Barbale.
Les invités arrivent avec Makar. Levan arrive à son tour. Remise de la fausse convocation à Makar qui se voit dans l’obligation de partir.
Entre Barbale dans une tenue grotesque de mariée. Son comportement fait partir les invités les uns après les autres. Levan, outré, sort son épée.
Entrent Makar et Babusi qui prennent peur en voyant la colère de Levan et s’enfuient.

ACTE III
Le mariage

Makar, Babusi et les neveux. Makar ne comprend pas que le prince ne soit pas amoureux de sa fille.
Entrée de Barbale, qui salue Makar.
Malgré le comportement de Makar à son égard, elle est prête à lui venir en aide.
Le mariage de Keto avec le prince Levan est prévu dans une heure.
Même si Makar l’a insultée à plusieurs reprises, elle est disposée – pour un certain montant – à l’aider. Le mariage est prévu dans une heure. Makar lui donne rapidement la moitié de l’argent et signe une lettre acceptant le mariage de sa fille avec Prince xxxx en oubliant de mettre le prénom du Prince concerné.
Barbale inscrit alors en secret « Kote ». Lorsque Keto entre, Makar lui dit de suivre Barbale et de faire ce que Barbale lui dit de faire. Barbale envoie Keto à l’église où Kote l’attend.
Babusi entre soudainement en accusant Barbale d’avoir été l’instigateur de cet arrangement.
On parle à Makar du nom qui a été inscrit pour le prince.
Tous se précipitent à l’église, mais il est trop tard.
Keto et Kote sont déjà mariés. Les nouveaux mariés entrent et se disent que personne ne pourra leur enlever leur bonheur.

Keto (Marika Machitidze – მარიკა მაჩიტიძე) et Kote (Badri Adamia – ბადრი ადამია)
Keto (Marika Machitidze – მარიკა მაჩიტიძე) et Kote (Badri Adamia – ბადრი ადამია)


Makar entre avec Lévan dans l’intention de lui montrer à quel point sa fille est vraiment belle. Les invités se rassemblent.
Sacko demande à Makar de bénir le couple. Il est sur le point de commencer une querelle, mais Levan le calme. Il est vraiment heureux pour son neveu et lui donne la moitié de ses biens.
« Quelle propriété ? » Demande Makar. « La propriété sur laquelle vous avez le privilège« , répond Levan.
Tout le monde félicite le couple et Barbale est fière de sa victoire.
Tout se termine dans une explosion de joie.

Toute les acteurs ous la direction de Revaz Javakhishvili დირიჟორ რევაზ ჯავახიშვილის
Le Prince Levan Bakur Kvirikashvili – ლევანი : ბაკურ კვირიკაშვილი
Makar (le père de Keto) : Kalistrate Kharchilava მაკარი : კალისტრატე ხარჩილავა
Une partie des danseuses
Une partie des danseurs

********

AIRS

ერთხელ ვიხილე,
Une fois, j’ai vu
ბაღში გაშლილი
rayonnante dans le jardin
ვარდი პირველი,
La première rose,
გაზაფხულისა.
du printemps.
ერთხელ ვიგრძენი,
J’ai senti cette fois
ალერსი ტკბილი
Une si douce caresse
და სიხარული
Et de joie
სიყვარულისა…
Et de l’amour …

Keto : Marika Machitidze – კეთო : მარიკა მაჩიტიძე
L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Symbole-Artgitato-2-10.gif.

L’OPERA DE TBILISSI – თბილისის ოპერის სახლი – The Georgian National Opera and Ballet Theater of Tbilisi

Géorgie
საქართველო

GEORGIE – DECOUVERTE DE LA GEORGIE – საქართველოს აღმოჩენა

PHOTO JACKY LAVAUZELLE


Université d'État de Tbilissi - LES SCULPTURES DES GRANDS HOMMES

____________________________________________________________

TBILISSI
თბილის

L’OPERA DE TBILISSI 
თბილისის ოპერის სახლი
თბილისის ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის სახელმწიფო ოპერისა და ბალეტის თეატრი
The Georgian National Opera and Ballet Theater of Tbilisi

Fondation de l’Opéra en 1851
Par Giovanni Scudieri

******

************


QUELQUES CHANTEURS GEORGIENS

***********

მაყვალა ასპანიძე
MAKVALA ASPANIDZE

chante Cavalleria rusticana

Le 24 septembre 2019 à l’Opéra de Tbilissi – MAKVALA ASPANIDZE (Soprano)
Avec Valeriano Gamgebeli (Ténor) et Zaza Azmaiparashvili (Chef d’orchestre)
Tu qui, Santuzza…
Voi la sapete, o, mamma…

**

TEA DEMURISHVILI
(mezzo-soprano)

Le 24 septembre 2019
Avec Valeriano Gamgebeli (Ténor) et Zaza Azmaiparashvili (Chef d’orchestre)
Dans CARMEN de Bizet (Habanera) et dans AIDA de Verdi (Gia i sacerdoti adunansi)

**

MARIKA MACHITIDZE
მარიკა მაჩიტიძე

(Soprano)
Le 24 septembre 2019
Avec VALERIANO GAMGEBELI (Ténor) – LUCIA DI LAMMERMOOR (Donizetti) & SONNAMBULA (Bellini)

**

IRENE RATIANI
ირინე რატიანი

(Soprano)
Le 24 septembre 2019
Avec VALERIANO GAMGEBELI (Ténor) – La Forza del Destino VERDI et Attila de VERDI

*****
PREMIER VIOLON
პირველი ვიოლინო

ლელა მჭედლიძე
Lela Mchedlidze

ორკესტრის მთავარი კონცერტმაისტერი

LELA MCHEDLIDZE avec TEA DEMURISHVILI

**

ნინო ციტაიშვილი
Nino Tsitaishvili

პირველი ვიოლინოების კონცერტმაისტერი

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Symbole-Artgitato.jpg.


LE RETOUR DE KÉTO EN KAKHÉTIE – Berceuse géorgienne – Iavnana – XI- Iakob Gogebashvili – იაკობ გოგებაშვილი – იავნანამ რა ჰქმნა?! –

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est salamandre-1024x536.jpg.
L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Symbole-Artgitato.jpg.
L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est 1.jpg.

Littérature Géorgienne
ქართული ლიტერატურა

TRADUCTION JACKY LAVAUZELLE

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est I.gogebashvili.jpg.
Iakob Gogebashvili
იაკობ გოგებაშვილი

15 octobre 1840 Variani (Gori)– 1er juin 1912 Tbilissi
15 ოქტომბერი 1840, სოფ. ვარიანი, ახლანდელი გორის რაიონი ― 14 ივნისი 1912, თბილისი

_____________________________________

BERCEUSE GÉORGIENNE
Iavnana
იავნანამ რა ჰქმნა?!
1890

XI

LE RETOUR DE KÉTO EN KAKHÉTIE

Oeuvre de Henryk Hryniewski

_______________________________

*********************


რომ პირველ ხანებში ქეთო ვერც იცნობდა თავის მამასა და მწუხარე იქნებოდა, ამის ფიქრი ჰქონდა ზურაბსა.
Kéto était constamment triste, ne connaissant ni son père ni sa mère ; Zurab le voyait bien.
ხოლო ამასთან დარწმუნებული იყო, რომ ქეთო მალე მოვიდოდა გონსა, იცნობდა ჯერ თავის მამასა, მერე დედასა.
En même temps, il était persuadé que Keto reviendrait bientôt vers eux.
თავის ბავშვობა მოაგონდებოდა და მოიმხიარულებდა, მაგრამ საშინლად მოსტყუვდა.
Son enfance serait désormais heureuse et joyeuse au cœur de cette nouvelle famille recomposée, mais tout n’allait pas être si simple.
ქეთოს მწუხარებას მთელის მოგზაურობის დროს საზღვარი არა ჰქონდა.
Kéto exprima une incommensurable tristesse tout au long de son voyage.
მას განუწყვეტლივ ღაპაღუპით სდიოდა ცრემლები თვალებიდან და ისე ოხრავდა, თითქოს ლამობს, გულ-ღვიძლი თან ამოატანოსო.
Elle pleurait constamment et gémissait fortement.
მამა საშინლად იტანჯებოდა თავისი ქალის ამისთანა მდგომარეობით;
Zurab était de plus en plus inquiet ;
სცდილობდა, როგორმე გაექარვებინა მისი ნაღველი, მაგრამ ტყუილად.
Il tenta d’atténuer sa peine mais en vain.
ყოველი მისი ალერსი ქეთოს მწუხარებას უფრო უმატებდა.
Chacun de ses gestes ne faisait que renforcer sa tristesse.
ის უყურებდა ზურაბს, როგორც თავის მოსისხლე მტერს, რომელმაც მოაშორა საყვარელს დედ-მამას, სანატრელს სამშობლოს და სადღაც მიჰყავს ტყვედ.
Elle voyait en Zurab son ennemi juré, celui qui l’enleva à sa mère chérie, à sa patrie, et l’emportait captive dans un endroit inconnu.
ამიტომ ყოველი მისი ტკბილი სიტყვა და თანაგრძნობა ლახვარივით ესობოდა გულში.
Ainsi, à chacun des mots doux et de sympathie de Zurab coulait une larme sur son cœur.
ზურაბს ისღა ანუგეშებდა, რომ ეგება შინ მისვლამ მოიყვანოს ქეთო გონსა, იცნოს დედა, თავის კარმიდამო, სოფელი და ჩვენსკენ მოიბრუნოს გულიო.
Zurab pensait qu’en la ramenant à sa vraie mère, en voyant sa maison natale, son village, Kéto serait moins triste et désespérée.

ამ აზრით იყო ზურაბი დაიმედებული, როცა თავისი სახლის კარები შეაღო, შეიყვანა სიგ ქეთო და თავის ცოლს მხიარულად უთხრა:
Zurab ouvrit la porte de sa maison, fit entrer keto et dit avec joie à sa femme :
– აი, მაგდან, მოგიყვანე შენი ქეთო.
Voici notre Kéto !

სიხარულისაგან გატაცებული მაგდანი გაექანა შვილისაკენ, მაგრამ სიმხიარულე სიმწუხარედ გადაექცა, როცა დააცქერდა თავისი შვილის სახეს, რომელზედაც გამოუთქმელი ტანჯვა იხატებოდა.
Ravie, Magdane se précipita vers sa fille mais la joie se transforma en tristesse en observant le regard de son enfant qui exprimait d’indicibles souffrances.
მაგდანმა მხიარულად ჩაიკრა გულში ქეთო, უნდოდა გაექარვებინა მისი მწუხარება, მაგრამ ამაოდ.
Magdane embrassa Kéto souhaitant ainsi effacer son chagrin, mais en vain.
ქეთო ყინულივით ცივად, ქვასავით უგრძნობლად იყო და არავითარი გავლენა არ იქონია მასზე მაგდანის მხურვალე დედობრივმა მიგებებამ და ალერსმა.
Keto restait glaciale, insensible comme une pierre sans être le moins du monde affectée par les démonstrations de Magdane et de son mari.
არა, იქონია, მაგრამ სრულიად წინააღმდეგი მოსალოდნელისა.
Les démonstrations de joie n’eurent pas les effets escomptés.
მაგდანის ალერსმა ცოცხლად თვალწინ წარმოუდგინა ქეთოს მისი დედობილის, ნაიბის ცოლის სახე და ალერსი, ვარამი უფრო კიდევ გაუძლიერდა და მდუღარე ცრემლის ნაკადული გადმოსკდა თვალებიდან.
Kéto repensa à sa mère lezghienne, l’épouse du naib et au naib lui-même et à tous les moments joyeux qu’ils vécurent ensemble et un flot de larmes coula de ses yeux.

– შენი მშობელი დედა ვარ, შვილო! ესეც შენი ღვიძლი მამაა, – ეუბნებოდა მაგდანი ქეთოსა…
Je suis ta mère, ma fille ! et voici ton père ! dit Magdane à Kéto …
აი სახლი, რომელშიაც შენ დაიბადე და დაცუნცულებდი პატარაობის დროსა, აი შენი პატარა აკვანი, რომელშიაც იწექი, აი შენი საყვარელი ბაღჩა, რომელშიაც დილიდან საღამომდე იჯექი,
Voici la maison où tu es née, la maison de dans ton enfance, voici ce petit berceau dans lequel tu dormais jadis, voici ton jardin préféré dans lequel tu t’asseyais du matin jusqu’au soir
– მაგრამ ქეთოს აქაურობისთვის არც თვალი ჰქონდა და არც ყური.
mais Kéto restait sourde et aveugle.
მისი გრძნობა და გონება მთლად, განუწყვეტლივ შეპყრობილი იყო უღრმესი დარდითა და ვარამითა.
Son cœur et son esprit étaient déprimés et accablés.
მაგდანი მაინც იმედს არ ჰკარგავდა, რომ ქეთო დღეს, თუ ხვალ მოიგონებდა თავის პატარაობას, იცნობდა მშობლებს და დაუბრუნდებოდა მათ.
Magdane gardait cependant toujours espoir qu’un jour Kéto se souvienne de son enfance, reconnaisse ses véritables parents et revienne vers eux.

გავიდა რამდენიმე კვირა და ეს იმდეი დედ-მამას არ აუსრულდა.
Quelques semaines passèrent mais ce souhait ne se réalisa pas.
ქეთო თითქმის არას სჭამდა, სმითაც ცოტას სვამდა, ღრმად ოხრავდა, ხშირად სტიროდა და ღამითაც ძილი, მოსვენება არა ჰქონდა.
Kéto mangeait à peine, soupirait, pleurait beaucoup, et ne dormait pas la nuit.
ჩამოხმა, გაყვითლდა და მომაკვდავს დაემსგავსა.
Elle maigrissait à vue d’œil, son teint avait jauni et elle semblait malade.
ის იჯდა ტახტზე ჩუმად, უმეტეს ნაწილად თვალებდახუჭული და მისი გონება ფრინავდა იქ, დაღესტანში, ნაიბთან და იმის ცოლთან, თავის ტოლ-ამხანაგებთან და იქაურ სოფელთან.
Elle restait silencieuse sur sa chaise, le regard plongé dans le vide, et son esprit perdu quelque part dans le Daghestan, avec le naib et sa femme, avec ses compagnons de son village.
რაც გარშემო ერტყა, ყველა ეუცხოვებოდა, ყველას ითვალისწუნებდა, ყველა თავის მტრად მიაჩნდა, ყველა ეჯავრებოდა, სძულდა.
Tout ce qui se passait ici lui paraissait hostile, tous les gens qui vivaient ici, tous étaient ses ennemis, elle détestait tout d’ici.
ბევრგვარი ხერხი იხმარეს, რომ მოეგონებინათ როგორმე პატარაობა.
Les parents utilisèrent plusieurs stratagèmes.
დედამ რამდენჯერმე მიიყვანა ტყეში სწორედ იმ ადგილას, სადაც მოიტაცეს, მიიყვანა საღამოს იმ ჟამს, როდესაც მოიტაცეს, მიიყვანეს წყაროს თავზე, სადაც ქეთო ხშირად იჯდა ხოლმე თავის გამდელთან და უყურებდა, როცა სოფლის დედაკაცები კოკებს ავსებდნენ, იკიდებდნენ მხარზე და მიჰქონდათ;
Sa mère l’emmena plusieurs fois dans les bois là où elle fut jadis enlevée, à une source où Kéto s’asseyait souvent et où elle regardait les villageois remplir leur jarre, les emporter dans leurs bras jusqu’au village ;
აჩვენა მეზობლის ქალები, ქეთოს ტოლები, რომლებთანაც პატარაობისას ის ხშირად თამაშობდა;
Elle lui présenta toutes les voisines qui jouaient autrefois avec elle ;
დაიბარა მისი გამდელი სხვა სოფლიდან, რომ ეგები ის მაინც ეცნო, აჩვენა მისი დედოფლები, რომელიც ყუთში მთლად შენახული ჰქონდა, რამდენჯერმე მიაქცია ქეთოს ყურადღება ეკლესიის ზარის რეკასა, რომელსაც პატარაობისას ქეთო ტაშის კვრას აყოლებდა, მაგრამ ვერც ერთმა ღონემ ვერ გასჭრა.
Sa nourrice vint aussi au village qui lui montra ses anciennes poupées qu’elle avait gardées dans une boîte, on lui fit écouter Kéto la cloche de l’église qui sonnait avec laquelle elle s’amusait, frappant dans ses mains le rythme des heures.

დედ-მამამ ქეთოს შუკერა ისეთი მშვენიერი ქართული ტანისამოსი, რომ ყველა ყმაწვილს ქალს თვალი ზედ დარჩებოდა, მაგრამ ქეთომ ახლოც არ მიიკარა და კიდევ უფრო შეიყვარა ამის შემდეგ თავისი ლეკური ტანისამოსი…
Magdane lui offrit une magnifique robe géorgienne que toutes les autres filles lui enviaient, mais Kéto n’avait d’yeux que pour son costume lezghien …

ბოლოს ერთმა მეზობელმა უთხრა მაგდანასა:
Enfin, une voisine dit à Magdane :
ქეთო შენ ძლიერ გგავს, სულ პირავარდნილი დედაა.
– Kéto a les mêmes traits que vous quand vous étiez jeune.
დადექ თქვენი დიდი სარკის წინ და დაიყენე გვერდით ქეთო.
Tenez-vous devant votre grand miroir avec elle et l’évidente ressemblance lui sautera aux yeux.
ის ჩაიხედავს სარკეში, შეადარებს ორს სახესა, თავისსა და შენს სახეში დიდს მსგავსებას ნახავს და იქნებ მაშინ გეშველოთო.
Elles se mirent toutes les deux un jour devant le miroir, se comparant les deux visages, afin de voir les étranges similitudes.
მაგდანამ ესეც სცადა, მაგრამ ამან ქეთო უფრო გააოცა, როგორც უცნაურმა ქცევამ მაგდანისამ.
Kéto fut surprise et étonnée par cet étrange comportement.
სახეებს ხეირიანადაც არ შეხედა და მსგავსებას ხომ სრულიად ვერ შეაჩნევდა.
Elle avait beau se regarder et regarder Magdane, elle ne remarquait aucune véritable ressemblance.

ყმაწვილი ქალი დედ-მამას ხელიდან ეცლებოდა, უავადმყოფოდ ჭკნებოდა, დნებოდა და სიკვდილამდე პატარა მანძილიღა ედო.
La jeune fille maigrissait puisqu’elle ne se nourrissait plus, et pouvait tomber malade très rapidement et peut-être même mourir.

-არა, მე ვეღარ ვუცქერ ამ ბავშვის ამდენ ტანჯვასა და წვალებასა, თუ რამდენსამე დღის განმავლობაში პირი ჩვენსკენ არ იბრუნა, შევსვამ ცხენზე და ჩემის ხელით ავუყვან ნაიბსა და იმის ცოლსა.
– Non, je ne peux plus supporter l’angoisse et le chagrin de cet enfant si, dans les prochains jours, elle ne nous reconnaît toujours pas, je partirai à cheval et je la rapporterai au naib et à sa femme.
ეტყობა, ღირსეული ადამიანები ყოფილან, რომ აგრე შეუყვარებიათ თავი ჩემი ღვიძლი შვილისათვის, – უთხრა ზურაბმა თავის ცოლს მაგდანსა.
Ce sont sûrement de braves et honnêtes gens pour avoir donné autant d’amour à notre fille, déclara Zurab à sa femme Magdane.

ხოლო მაგდანი ესე ადვილად ვერ დასთმობდა ქეთოსა და მზად იყო თავის ახლო დაემარხა თავისი ერთადერთი შვილი, ვიდრე გაეგზავნა ხელმეორედ და სამუდამოდ დაღესტანში.
Mais Magdane ne pouvait pas aussi facilement abandonner Kéto et était prête à enterrer son unique enfant dans son village plutôt que de la renvoyer au Daghestan pour toujours.

*************************

****************

Histoire de Iavnana

Nous sommes au XIXème siècle.
Kéto est une jeune fille d’une riche famille géorgienne, la famille des Kartveladze, qui vit dans un petit village de Kakhétie, Vashlovani. Son père se nomme Zurab et sa mère Magdane.
Kéto est kidnappée par deux hommes Lezghiens qui vivent dans le sud du Daghestan.
Zurab, le père de Kéto, entame une poursuite dans ce pays qu’il ne connaît pas. Il est malheureusement obligé de rentrer sans sa fille en Kakhétie.
Un riche Naïb achètera Kéto et lui prodiguera avec son épouse beaucoup d’affection jusqu’à effacer l’amour filial et lui faire oublier sa langue maternelle.
Elle sera retrouvée bien des années plus tard.
Elle ne se souviendra plus de son passé malgré les efforts répétés de sa mère.
La décision est enfin prise de la renvoyer dans le pays de ses ravisseurs, au Daghestan.
La mère pour l’aider à retrouver sa mémoire originale entonne un Iavnana, une berceuse que l’on chante aux enfants malades.

Les effets de la berceuse seront-ils prodigieux ?

***********************

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Gogebashvili.jpg.
L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Symbole-Artgitato.jpg.

LE MIRACLE DE LA BERCEUSE – Berceuse géorgienne – Iavnana – XII- Iakob Gogebashvili – იაკობ გოგებაშვილი – იავნანამ რა ჰქმნა?! –

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est salamandre-1024x536.jpg.
L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Symbole-Artgitato.jpg.
L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est 1.jpg.

Littérature Géorgienne
ქართული ლიტერატურა

TRADUCTION JACKY LAVAUZELLE

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est I.gogebashvili.jpg.
Iakob Gogebashvili
იაკობ გოგებაშვილი

15 octobre 1840 Variani (Gori)– 1er juin 1912 Tbilissi
15 ოქტომბერი 1840, სოფ. ვარიანი, ახლანდელი გორის რაიონი ― 14 ივნისი 1912, თბილისი

_____________________________________

 

BERCEUSE GÉORGIENNE
Iavnana
იავნანამ რა ჰქმნა?!
1890

XII

 

LE MIRACLE DE LA BERCEUSE

 

Oeuvre de Henryk Hryniewski

_______________________________

********


ამასობაში გავიდა აპრილი და დადგა მშვენიერი მაისი.
Avril finissant, un merveilleux mois de mai suivi.
პირველსავე რიცხვში ზაფხულურად მოიღრუბლა და გაჩნდა ჭექა-ქუხილი.
Déjà, les orages d’été commencèrent à tonner.
საღამომდე იდინა ხშირმა და გამაცოცხლებელმა წვიმამ.
Ce soir-là, une pluie abondante et rafraîchissante tomba.
საღამოზე კი ისე მოიწმინდა ცა, რომ ერთი ნაფლეთი ღრუბელიც არსად იყო, კამარა მთლად ბრწყინვალე ვარსკვლავებით მოიჭედა.
La nuit, le ciel, dégagé sans un seul nuage, était parsemé d’étoiles brillantes.
დატრიალდა მეტად შეზავებული ჰაერი.
Une brise fraîche et légère circulait.
უთუოდ ეს იყო მიზეზი, რომ ქეთოს იმ ღამეს მშვიდობიანად ეძინა.
C’était probablement la raison pour laquelle Kéto dormit paisiblement cette nuit-là.
მეორე დღეს ადგა ცოტა მოღონიერებული.
Le lendemain, elle se leva encore un peu fatiguée.

შეუდარებელი დილა იყო:
C’était un matin merveilleux :
რე-მარეს კაშკაშა მზისაგან თავს დასდგომოდა მთელი შადრევანი ბრწყინვალე სინათლისა და ამ სინათლეს მცენარეებზე ათასფრად აებრჭყვიალებინა დილის ნამი.
le soleil éblouissant brillait sur toute cette rosée, véritable fontaine de lumière brillante, et cette lumière illuminait toutes les plantes.
ტყე სავსე იყო ფრინველების გამაცოცხლებელი ჟივილ-ხივილით.
De la forêt, on entendait d’innombrables chants d’oiseaux revitalisants.
ქართველაძიანთ ბაღში ვარდის კოკრები საამურად გადაშლილიყო და გარშემო მოეფინა გულწარმტაცი სურნელება.
Dans le jardin, les boutons de rose s’ouvraient d’où s’échappaient une agréable odeur tout autour.
ამ ვარდების მახლობლად ტკბილად დასძახოდა ბულბული, რომელიც იქვე ხეზე მოთავსებულიყო.
Près des rosiers, un rossignol gazouillait gentiment caché dans un arbre à proximité.
ბუნება ხარობდა, დღესასწაულობდა, თითქოს ათას ბედნიერს ქორწილს ერთად იხდისო.
La nature se réjouissait, comme si elle célébrait mille mariages heureux au même instant.
ბუნება შეუდარებელი მკურნალია კაცის ვარამისა და დარდისა.
La nature est un guérisseur incomparable capable de soigner les peines et les misères de l’homme.
შვება მისცა მან ქეთოს ნაღვლიან გულსაცა და სახეზე მას აშკარად დაეტყო შემცირება იმ საშინელის მწუხარებისა, რომელიც აქამდე მაჯლაჯუნასავით აწვა მის გულსა და გონებას და ნებას არ აძლევდა, გარემოცულ ცხოვრებაზე დაფიქრებულიყო.
Elle soulagea le cœur et apaisa le visage de Kéto ; elle qui, encore la veille, avait le cœur et l’esprit envahis par la douleur et le chagrin, l’empêchant de contempler toute cette vie qui l’entourait.
ამასთან ქეთომ პირველად დაიწყო ფიქრი იმაზე, რისთვის და რად მიჩვენებენ ამდენ სიყვარულსა უცხო ადამიანები და რადა სწუხან ჩემს მწუხარებაზედაო.
Dans le même temps, Kéto se demandait pourquoi tant d’étrangers lui manifestaient un tel amour et se souciaient de sa tristesse.

დედამ ადვილად შეამჩნია ქეთოს ეს სანუგეშო ცვლილება და იმედი მიეცა.
Sa mère facilement remarqua ce changement réconfortant et cela lui donna de l’espoir.
ცალკე ამ იმედმა და ცალკე მშვენიერმა დილამ კარგ გუნებაზე მოიყვანა მაგდანი და მან სრულიად უნებურად, თავისთვის დაიწყო ღიღინი იავნანისა.
Cet espoir et cette merveilleuse matinée amenèrent naturellement Magdane à chantonner involontairement une ancienne berceuse.
რაც ქეთო დაჰკარგა, მას შემდეგ მაგდანის სიმღერის ხმა აღარავის გაუგონია.
Berceuse oubliée depuis pour Kéto.
ეს პირველი სიმღერა იყო ათის წლის დუმილის შემდეგ.
C’était la première fois qu’elle entendait cette chanson après les dix ans de silence.
მაგდანი ფანჯარასთან იჯდა, ქეთო იყო მოთავსებული პატარა ტახტზე ოთახის კუთხეში.
Magdane était assise près de la fenêtre, Kéto sur un petit canapé dans un coin de la pièce.
იავნანას მაგდანი ჯერ დაბლა ხმით, ღიღინით ამბობდა, მერმე კი თავისი ხმის სიმშვენიერემ გაიტაცა და თავისებურად დამღერა, მაღლა ასწია.
Magdane commença « Iavnana » tout d’abord en la fredonnant tout en souriant, et peu à peu, emportée par la beauté de sa voix, chantait étrangement et puissamment.
პატარა ხანს უკან ისე, უნებლიეთ, გაიხედა ქეთოსაკენ და გაოცდა:
Après quelque instants, involontairement, elle regarda Kéto et resta interloquée ;
ქეთოს აშკარად ეტყობოდა სახეზე აღელვება.
Le visage de Kéto restait chamboulé et l’émotion se lisait dans ses yeux.
ცხადი იყო, რომ რაღაცას იგონებდა და ვერ კი მოეგონებინა გარკვევით.
Il était clair qu’elle pensait à une chose qu’elle n’arrivait pas à visualiser.
მისი ბუნების სიღრმეში დიდი ხნის დამარხული ხსოვნა იღვიძებდა, მაგრამ ვერ კი გამოეღვიძა.
Dans les profondeurs de sa mémoire, des souvenirs enfouis se réveillaient, mais elle ne pouvait encore les saisir.
გონების ძირიდან, რაღაც სანატრელი მოგონება აპირებდა ამოხეთქვასა, მაგრამ ზევიდან კეცკეცად აწვნენ სხვა წარმოდგენანი და უშლიდნენ მაღლა ამოსვლასა.
Dans son cerveau, certains souvenirs attachants étaient destinés à refaire surface, mais par-dessus d’autres images les retenaient encore.
მაგდანმა ეს კარგად შეამჩნია და თავის ხმას მისცა საოცარი მეტყველება და მიმზიდველობა.
Magdane le remarqua bien et donna à sa voix un charme irrésistible et étonnant.
უწინ აგვარი სიმღერითა და ამავე ხმით ყოველდღე უტკბობდა მაგდანი თავის ქეთოს სიპატარავის დღეებსა.
Avec cette voix qu’elle avait jadis.
მაგდანის ხმამ უწია ქეთოს ბუნების სიღრმემდის, შესძრა ის ძირიანად და გააცოცხლა იქ დამარხული ბავშვობის ნაშთნი, საგონებელნი.
La voix de Magdane résonna dans les profondeurs de le for intérieur de Kéto, l’emportant dans les tréfonds les plus enfouis, lui faisant revivre les restes d’une enfance oubliée.
მაგდანი თან ხმას აძლევდა მომხიბლავს ძალას და თან ქეთოს შესცქეროდა უსაზღვრო დედობრივი სიყვარულით.
La voix de Magdane avait ce pouvoir fascinant et les yeux de Kéto exprimait à nouveau un amour maternel sans bornes.
ქეთოც თითქმის სჭამდა თვალით დედის პირისახესა და მღელვარებით ცდილობდა, ამ სახეზედ ამოეკითხა რაღაც დიდი საიდუმლო და კიდეც ამოიკითხა.
Kéto clignait des yeux et se mit à pleurer, tant elle essayait de lire ce profond et grand mystère.
ქეთოს აღელვებული სახე თანდათან დაწყნარდა და პირისახიდან მთლად გადაეყარა შავი ღრუბელი, განსაზღვრული სხივის ნათელი მოეფინა სახეზე და სიხარულის სხივმა დაუწყო მასზე ელვარება.
Le visage excité de Kéto se calma progressivement et, comme un rayon de lumière perçant un visage sombre, son visage se mit à rayonner ; elle ressentait cette joie intense et incontrôlable.
უცებ წამოვარდა ქეთო ტახტიდან, დაიძახა სანატრელი ხმით „დედავ!“ მსწარფლ მივარდა მაგდანთან, მოეხვია ორივე ხელით და მხურვალედ დაუწყო კოცნა.
Soudain, Kéto se leva de sa chaise en criant «Maman!» et Magdane la prit dans ses bras et l’embrassa passionnément.
დედასა და შვილს თქრიალით მოსდიოდათ ცრემლი, მაგრამ ეს ცრემლი იყო სიხარულისა, შვებისა, ლხენისა.
La mère et la fille pleuraient à chaudes larmes, mais c’était des larmes de joie et de soulagement.

პატარა ხანს უკან ზურაბმაც შემოაღო კარები, ქეთო განთავისუფლდა დედის ხვევნიდან, მიეგება შემოშულს, დაიძახა: „მამა!“ და მოეხვია.
Peu de temps après, Zurab ouvrit la porte et Kéto se dégagea des genoux de sa mère, et, s’approchant vers lui, lui cria : « Papa ! »

შემდეგ დაბრუნდა დედასთან, წაავლო ხელი, გაიყვანა მეორე ოთახში, დაიყენა თავის გვერდით დიდი სარკის წინ, სიყვარულით გადაავლო თვალი, მაგრამ რაღაც აზრი შეეშალა.
Puis elle se retourna vers sa mère, lui prit la main, l’a traîna dans une autre pièce, la plaça devant un grand miroir, la regardant avec amour, mais une pensée lui traversa l’esprit.
სწრაფად მოშორდა სარკესა, შეირბინა მეორე ოთახში, გააღო ყუთი, ამოიღო თავისი ახალი ქართული ტანისამოსი და ლეკურის მაგივრად ჩაიცვა.
Elle quitta rapidement le miroir, se glissa dans une autre pièce, ouvrit une boîte, ôta sa tenue lezghienne et s’habilla avec sa nouvelle tenue géorgienne.
შემდეგ ისევ მიიყვანა გაოცებული დედა სარკესთან.
Puis elle ramena sa mère surprise vers le miroir.
დაუდგა გვერდით, შეადარა სახეები, ააშკარად დაინახა, რამდენად ჰგავდა დედას, მიუბრუნდა მას, ჩამოიკიდა ყელზე და ხელახლად დაუწყო კოცნა.
Elle se tenait à côté d’elle, comparant ses visages, réalisant combien elle ressemblait à sa mère, se tournant vers elle, l’embrassa à nouveau.
უწინ ამისთანავე ქმედებამ მაგდანისამ გააოცა, ახლა კი იგივე მოქმედება თვითონ ჩაიდინა.
Elle reprenait les gestes de sa mère.
მერე დედას აახდევინა დედოფლების ყუთი და სიყვარულით მიეალერსა თავის უწინდელს მეგობრებსა.
Puis elle ouvrit la boîte où se trouvaient ses poupées d’autrefois et les sortit une à une pour les contempler et les caresser.

ერთმა მოგონებამ მეორე გამოიწვია, მეორემ მესამე, მესამემ მეოთხე და ქეთოს სარკესავით გადაეშალა თვალწინ თავისი სანატრელი სიპატარავის დრო.
Un souvenir conduisit à un second, puis à un troisième, du troisième à un quatrième et, peu à peu, Kéto découvrait à nouveau cette enfance perdue.
აქამდის ის დაჰყავდა დედას აქეთ-იქით ძალაუნებურად, ახლა კი თვითონ ქეთო მოსვენებას აღარ აძლევდა დედასა და მიჰყავდა ხან ბაღჩაში, ხან წყაროს თავზე, ხან ტყეში და სოფლის არე-მარე სულ შემოიარა.
À partir de cet instant, elle accompagnait partout sa mère sans relâche, parfois à la source, parfois dans les bois ou à la campagne.
მოიგონა ქართული ენაც.
La langue géorgienne lui revenait aussi .
თუმცა სიტყვები ბლომად აკლდა.
Des mots, cependant, lui manquaient encore.
ლაპარაკის დროს ჩერდებოდა ან ლეკურს სიტყვებს ურევდა და ამ დროს დედა ქართულს სიტყვებს ასწვალიდა.
Pendant la conversation, si elle hésitait sur certains mots, sa mère les traduisaient immédiatement.

აღმოჩნდა, რომ პირველის წლების ჩაბეჭდილებანი და ჩასახულებანი კი არ გამქრალიყვნენ და არ წაშლილიყვნენ ქეთოს გონებაში, თურმე ღრმად ეძინათ, დამარხულნი იყვნენ მისი სახსოვრის სიღრმეში, ძირში, როგორც მცენარის თესლია დამარხული მიწაში, და ზევიდან მათ ეფარებათ მთელი ათის წლის ნანახი და ნაცადი დაღესტანშიყოფნის დროსა.
Les premières impressions depuis sa naissance et pendant ses premières années n’avaient donc pas disparues de l’esprit de Kéto, elles s’étaient profondément endormies, profondément enfouies dans sa mémoire, au plus profond, comme une graine de plante enfouie dans le sol et au repos ensuite pendant dix ans.
ამ ჩასახულებათა დაძვრა და გამოღვიძება შეეძლო მხოლოდ რომელსამე ძლიერსა და ღრმა ჩაბეჭდილებას, სწორედ ისე, როგორც მცენარის თესლს ზევით ამოიყვანს ხოლმე გამაცოცხლებელი მზის სითბო – სინათლე.
Ces germes ne pouvaient se réveiller qu’avec des impressions fortes, de même que la graine ne peut se réveiller qu’avec une puissante chaleur venue de la lumière du soleil.
ამისთანა მზეებრივი ჩაბეჭდილების მოხდენა ქეთოს გონებაში შესძლო მხოლოდ სამშობლო ხმამ, საბავშვო სიმღერამ „იავნანამ“, რომელიც ყველაზე უფრო ღრმად ჰქონდა ქეთოს ძვალსა და რბილში გამჯდარი.
Seule la chanson de sa ville natale, la chanson pour enfants « Iavnana« , avait été capable d’impressionner et de bouleverser l’esprit de Kéto.

ყოველი ვაშლოვნელი, დიდი თუ პატარა, ქალი თუ კაცი, გახარებული იყო ქეთოს გონზე მოსვლით, მოდიოდნენ და ულოცავდნენ მაგდანსა და მის ქმარსა და შეჰხაროდნენ ქეთოსა.
Chaque habitant du village, femme ou homme, était heureux de venir voir Kéto, de venir féliciter Magdane et son mari en souhaitant la bienvenue à leur fille retrouvée.
ქართველაძის სახლში ტრიალებდა იმისთანა დიდი სიხარული, რომელსაც ქრისტეს დროს გამოივლიდნენ ხოლმე ისინი, ვისაც მაცხოვარი მომაკვდავს მოურჩენდა, ან მკვდარს აღუდგენდა.
Une grande joie régnait désormais dans la maison de Kartveladze depuis cette résurrection.
ამ ძლიერს სიმხიარულეს სწორედ შეფეროდა და ბანს აძლევდა ხშირი სიმღერა მაგდანისა.
C’est précisément cette joie qui accompagnait tous les jours le chant de Magdane.
როგორც დიდხანს უწყალოდ ტოფილი შველი ხარბად ეწაფება წმინდა წყალსა და გაძღომა მალე არ ეკიდება, ისე ქეთო, მთელს ათს წელიწადს მოკლებული თავის უსაყვარლეს სიამოვნებას, გაუმაძღრად ეწაფებოდა დედის სიმღერას და მაგდანს მოსვენებას არ აძლევდა.
Après cette longue et impitoyable absence, Kéto voulait profiter et rattraper les moments perdus en écoutant les chants sans jamais se lasser ou s’en fatiguer.
ერთს ხმას რომ გაათავებდა მაგდანი, ახლა მეორეს ათქმევინებდა, მერე მესამეს, მეოთხეს.
Elle en demandait une autre, puis une troisième, puis une quatrième…
ხშირად მაგდანი ეტყოდა ხოლმე: გენაცვა, შვილო, ცოტა დამასვენე, თორემ არაქათი აღარა მაქვსო.
Magdane disait souvent: «Ma fille, par pitié, laissez-moi me reposer un peu. »
მაგრამ ქეთომ უებარი წამალი იცოდა ამ დაღალულობისა:
Mais Kéto savait comment vaincre cette fatigue :
მხურვალე ხვევნა და კოცნა დედისა.
un baiser langoureux et passionné.
ქეთო თანა სტკბებოდა დედის მშვენიერი სიმღერით და თან თვითონაც სწავლობდა სიმღერას.
Kéto appréciait tant les merveilleuses chansons de sa mère qu’elle commençait à les chanter elle-même.


*******************************

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Gogebashvili.jpg.
L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Symbole-Artgitato.jpg.

LE TEMPS DES VENDANGES – Berceuse Géorgienne – Iavnana – XIII – Iakob Gogebashvili – იაკობ გოგებაშვილი – იავნანამ რა ჰქმნა?! –

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est salamandre-1024x536.jpg.
L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Symbole-Artgitato.jpg.
L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est 1.jpg.

Littérature Géorgienne
ქართული ლიტერატურა

TRADUCTION JACKY LAVAUZELLE

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est I.gogebashvili.jpg.
Iakob Gogebashvili
იაკობ გოგებაშვილი

15 octobre 1840 Variani (Gori)– 1er juin 1912 Tbilissi
15 ოქტომბერი 1840, სოფ. ვარიანი, ახლანდელი გორის რაიონი ― 14 ივნისი 1912, თბილისი

_____________________________________

 

BERCEUSE GÉORGIENNE
Iavnana
იავნანამ რა ჰქმნა?!
1890

XIII

 

LE TEMPS DES VENDANGES
KÉTO RETROUVE SES PARENTS ADOPTIFS DU DAGHESTAN

 

Oeuvre de Henryk Hryniewski

_______________________________

ერთხელ, როდესაც ქეთომ გული იჯერა ახალი ცხოვრებით, ჰკითხა თავის დედასა:
Alors, Kéto, qui s’épanouissait dans cette nouvelle vie, demanda à sa mère :
– დედილო, გენაცვა, არ შეიძლება, რომ დაღსტანში მოკითვა ვისიმე პირით შევთვალო?
Maman adorée, je ne pourrai-je point envoyer un présent à mes parents adoptifs du Daghestan ?

მაგდანს ეს სიტყვა არ ესიამოვნა და შეკრთა.
Magdane eut alors un frisson qui la parcourut.

-ფიქრი ნუ გაქვს, დედა!
Mais ne t’inquiète pas, maman! –
– შვილებრივი სიყვარულით უთხრა ქეთომ,
Avec une grande tendresse, Kéto ajouta :
– შენ და მამაჩემი მიყვარხართ, როგორც ღვიძლი მშობელნი, იმათ კი პატივსა ვცემ, როგორც ჩემს მოამაგეთა და ჩემს აღმზრდელთ.
– Toi et mon père, je vous aime comme mes véritables parents, et eux je les respecte comme mes éducateur et mes bienfaiteurs.
ისინი რომ არ ყოფილიყვნენ, ვინ იცის, ვის ხელში ჩავვარდნილიყავ და რა მომსვლოდა.
S’ils ne m’avaient pas adoptée, que serai-je devenue ?

მოკითხვა შეუთვალეს ნაიბსა და მის ცოლს საგანგებოდ გაგზავნილი კაცების პირით და ძღვნადაც გაუგზავნეს ჩინებული კახური ღვინო, რომელსაც მაშინდელი ლეკები კახელებზე ნაკლებად არ ეწყობოდნენ.
Ils décidèrent d’envoyer au naib et à son épouse quelques mots attentionnés de Kéto accompagnés du bon vin kakhétien, que les Lazghiens de cette époque appréciaient alors.

ზაფხული გადიოდა, დედა ატყობდა, რომ ქეთოს ძლიერ უნდოდა ნახვა თავისი დედობილ-მამობილისა, მაგრამ კი არ ამბობდა ამასა.
Au cours de l’été, sa mère devinait que Kéto voulait désespérément voir sa mère adoptive, même si elle n’en parlait pas.
ერთხელ მაგდანმა უთხრა ქეთოსა:
Magdane a dit un jour à Kéto :
– იცი, ჩემო კარგო, რა აზრი მომივიდა?
– Sais-tu, ma chérie, à quoi je pense ?
ეხლა რჩველი ახლოვდება, დაღესტანში ვენახები არ არის და რჩველი იქ არ იცის.
Maintenant que le temps des vendanges approche, et comme il n’y a pas de vignobles au Daghestan …
მოდი, რთველში მოვიწვიოთ შენი დედობილ-მამობილი და ვასიამოვნოთ;
...nous pourrions les inviter pour ces vendanges et ils s’amuseraient bien ;
სიკეთეს გადახდა უნდა.
Nous devons payer le bien que nous avons reçu.
მადლობის ნიშნად ქეთო დედას მხურვალედ გადაეხვია.
Pour tout remerciement, Kéto la serra dans ses bras.

ნაიბსა და იმის ცოლს ძლიერ უნდოდათ ქეთოს ნახვა.
Le naib et sa femme voulaient au plus profond d’eux revoir Kéto.
ამიტომ რთველში მოწვევამ გაახარა და დანიშნულს დროზე ეწვივნენ თავისი შვილობისლის დედ-მამასა.
C’est pourquoi l’invitation aux vendanges fut accueillie avec joie par les deux parents adoptifs.
დედ-მამის ნება-დართვით ქეთო თავის დედობილ-მამობილს ლეკური ტანისამოსით მიეგება.
Avec la permission de sa mère, le jour venu, Kéto se retrouva habillée en Lezghienne.
ქეთოს სიხარულს საზღვარი არა ჰქონდა, რადგანაც ერთად ხედავდა ოთხს ძვირფას თავისიანს, რომელნიც გულით და სულით უყვარდა.
La joie de Kéto fut totale, car elle voyait réunis ensemble les quatre personnes les plus précieuses dans son cœur et dans son âme.

ზურაბი და ნაიბი დამეგობრდნენ, მაგდანამაც გულით შეიყვარა ნაიბის ცოლი და ამიტომ ყოველ შემოდგომაზე მათი რთველში მოწვევა წესად დასდეს.
Zurab et le naib devinrent amis et Magdane de même avec la femme du naib.
ეს წესი არ შეცვლილა მას უკანაც, როცა რამდენიმე წლის შემდეგ ქეთო გათხოვდა დედის სამშობლოში და ჯვარი დაიწერა ერთს ღირსეულ ქართველს ვაჟკაცზე, ყოველ ენკენისთვეში ქართველაძეს ქართლიდან ეწვეოდნენ ხოლმე ქალი და სიძე, დაღესტნიდან ნაიბი თავისი ცოლითა და ამალით.
Magdane les invita depuis chaque automne pour le nouveau millésime des vendanges ; et cette règle ne changea même pas avec les années, même après le mariage de Kéto avec un homme de Karthélie, le pays d’origine de sa mère.
არა გვგონია, რომ ვისმე თავის სიცოცხლეში რთველი ისე სიამოვნებით და ბედნიერებით გაეტარებინოს, როგორც ატარებდა ქეთო.
Personne n’appréciait plus joyeusement les vendanges que tous les proches de Kéto ainsi réunis.

**************************************

****************

Histoire de Iavnana

Nous sommes au XIXème siècle.
Kéto est une jeune fille d’une riche famille géorgienne, la famille des Kartveladze, qui vit dans un petit village de Kakhétie, Vashlovani. Son père se nomme Zurab et sa mère Magdane.
Kéto est kidnappée par deux hommes Lezghiens qui vivent dans le sud du Daghestan.
Zurab, le père de Kéto, entame une poursuite dans ce pays qu’il ne connaît pas. Il est malheureusement obligé de rentrer sans sa fille en Kakhétie.
Un riche Naïb achètera Kéto et lui prodiguera avec son épouse beaucoup d’affection jusqu’à effacer l’amour filial et lui faire oublier sa langue maternelle.
Elle sera retrouvée bien des années plus tard.
Elle ne se souviendra plus de son passé malgré les efforts répétés de sa mère.
La décision est enfin prise de la renvoyer dans le pays de ses ravisseurs, au Daghestan.
La mère pour l’aider à retrouver sa mémoire originale entonne un Iavnana, une berceuse que l’on chante aux enfants malades.

Les effets de la berceuse seront-ils prodigieux ?

***********************

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Gogebashvili.jpg.
L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Symbole-Artgitato.jpg.

LE NAIB A LA POURSUITE DE ZURAB – Berceuse géorgienne – Iavnana – X – Iakob Gogebashvili – იაკობ გოგებაშვილი – იავნანამ რა ჰქმნა?! –

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est salamandre-1024x536.jpg.
L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Symbole-Artgitato.jpg.
L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est 1.jpg.

Littérature Géorgienne
ქართული ლიტერატურა

TRADUCTION JACKY LAVAUZELLE

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est I.gogebashvili.jpg.
Iakob Gogebashvili
იაკობ გოგებაშვილი

15 octobre 1840 Variani (Gori)– 1er juin 1912 Tbilissi
15 ოქტომბერი 1840, სოფ. ვარიანი, ახლანდელი გორის რაიონი ― 14 ივნისი 1912, თბილისი

_____________________________________

BERCEUSE GÉORGIENNE
Iavnana
იავნანამ რა ჰქმნა?!
1890

X

LE NAIB A LA POURSUITE DE ZURAB

Oeuvre de Henryk Hryniewski

_______________________________

– ნუ გეშინიან, შვილო, შენი მამა ვარ, მოვედი აქა, რომ დედასთან წაგიყვანო, წავიდეთ შინა, – უთხრა ზურაბმა ტკბილი მამობრივი ხმით.
Ne crains rien, ma fille, je suis ton père, je suis venu ici pour t’emmener chez ta mère, pour que tu rentres chez toi, dit Zurab d’une voix douce et paternelle.
ქეთო შიშით უსმენდა უცნაურ სიტყვებს და ვერ გაეგო, რა უნდოდა მისგან ამ უცხო კაცსა.
Kéto était effrayée en entendant des mots si étranges et n’arrivait pas comprendre ce que cet étranger voulait d’elle.
ზურაბმა იფიქრა, თუ ლაპარაკში დრო დავკარგეო, ვინმე მოგვასწრებს და საქმე წახდებაო;
Zurab pensa que s’il perdait encore du temps à parler, quelqu’un viendrait et ameuterait tout le village ;
ამიტომ სწრაფად მივიდა ქეთოსთან, ფრთხილად დაავლო ხელი და გაიტაცა ტყისკენ.
Il s’approcha donc rapidement de Kéto, soigneusement l’attrapa et partit avec elle dans la forêt.
ქეთომ შექმნა საშინელი წივილ-კივილი, მაგრამ ვისი იყო ან საიდან მოდიოდა, პირველ ხანებში ვერ შეიტყვეს.
Keto poussa alors un cri terrible, mais personne ne comprit dans le village de qui il s’agissait ni d’où ces cris venaient.
სოფელი შეჩოჩქოლდა და რამდენიმე კაცი წავიდა ნაიბთან.
Le village commençait à s’agiter et certains des hommes se rendirent chez le naib.
ის სხვაგან იყო და ამიტომ დროზე ვერ შეატყობინეს.
Il était absent et ne put donc pas être informé sur le champ.
როცა უთხრეს ეს ამბავი, საშინლად შესწუხდა და სთქვა:
Lorsqu’il connu cette histoire, il fut terriblement bouleversée et dit :
უთუოდ ქალი მომტაცა ქართველაძემაო და მდევარი დაიბარა.
Bien sûr, ma fille a été kidnappée ! Partons à sa recherche !
ფიცხლავ შეიკრიბა ოცდაათი შეიარაღებული ვაჟკაცი.
Trente hommes courageux et armés se regroupèrent.
ვაშლოვანისაკენ სამი გზა მიდიოდა.
Il y avait trois routes pour aller sur Vashlovani.
მდევარნი ნაიბმა სამად გაჰყო.

Le naib scinda ces hommes en trois groupes.
ათი ვაჟკაცი გაგზავნა ერთ გზაზე, ათი მეორეზე და ათიც თვითონ გაიდევნა მესამე გზაზე.
Il envoya dix hommes sur un chemin, dix sur un autre et dix sur le troisième.
სამივე რიგმა მდევარმა თითქმის ვაშლოვნამდე უწია, მაგრამ ზურაბის და ქეთოს კვალი ვერ მიაგნეს;
Les trois groupes avaient presque atteint le village, sans aucune trace de Zurab et de Keto ;
ისინი თითქოს მიწაში ჩაძვრნენ და გაჰქრნენ.
Ils semblaient s’être volatilisés.
საქმე ის იყო, რომ ზურაბმა თავისი ქალი ვაშლოვანისაკენ როდი წაიყვანა, რადგანაც იცოდა კარგად, რომ მდევარი აქეთკენ დაედევნებოდა.
Le fait était que Zurab n’avait pas emmené sa fille à Vashlovani, car il savait très bien que le naib essaierait de la retrouver.
ის დაადგა ჩრდილოეთის გზასა, რომელიც კახეთის ზემო სოფლებისაკენ მიდიოდა.
Il emprunta en fait une route plus au nord, une route menant aux villages de la haute Kakhétie.
შორს მოვლა არჩია, რომ შინ მშვიდობით მისულიყო, მაგრამ ვაი ამ მშვიდობასა.
Il prit soin de rentrer chez lui sereinement, mais tout n’était pas fini pour autant.

*************************

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Gogebashvili.jpg.
L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Symbole-Artgitato.jpg.

ZURAB RETROUVE KÉTO – Berceuse géorgienne – Iavnana – IX- Iakob Gogebashvili – იაკობ გოგებაშვილი – იავნანამ რა ჰქმნა?! –

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est salamandre-1024x536.jpg.
L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Symbole-Artgitato.jpg.
L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est 1.jpg.

Littérature Géorgienne
ქართული ლიტერატურა

TRADUCTION JACKY LAVAUZELLE

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est I.gogebashvili.jpg.
Iakob Gogebashvili
იაკობ გოგებაშვილი

15 octobre 1840 Variani (Gori)– 1er juin 1912 Tbilissi
15 ოქტომბერი 1840, სოფ. ვარიანი, ახლანდელი გორის რაიონი ― 14 ივნისი 1912, თბილისი

_____________________________________

BERCEUSE GÉORGIENNE
Iavnana
იავნანამ რა ჰქმნა?!
1890

IX

ZURAB RETROUVE KÉTO

Oeuvre de Henryk Hryniewski

_______________________________

დადგა სწორედ მეათე გაზაფხული მას უკან, რაც ქეთო მოიტაცეს ლეკებმა.
C’était exactement le dixième printemps après l’enlèvement de Kéto.
ტყე ხშირად იყო შეფოთლილი და აადვილებდა შეუმჩნევლად მოსვლას ნაიბის სოფლამდე.
La forêt était désormais si touffue que l’accès au village du naib en était facilité.
ზურაბმა იხმო ერთი იქაური ლეკი, დიდი ხნის ნაცნობი და პურმარილით დავალებული, გაიმძღვარა წინ და თან წაიყვანა მხოლოდ ათი შეიარაღებული ვაჟკაცი.
Guidé par une connaissance de longue date, il arriva avec une dizaine d’hommes armés.
მთელი მანძილი ისე ფრთხილად გაიარეს, რომ ერთი ლეკი არ დახვედრიათ გზაზე.
Ils voyagèrent avec tant de précaution qu’ils ne rencontrèrent aucun Lezghien sur la route.
მეორე დღეს საღამო ჟამზე მივიდნენ ნაიბის სოფლის პირად და ტყეში მოხერხებულ ადგილას დაბინავდნენ.
Le lendemain, ils arrivèrent dans le village du naib et s’installèrent dans les bois.
ლეკი ჩუმად წავიდა იმ ღამეს თავის სახლში, ყველაფერი გაიგო და დილა სისხამზე მეტად საამო ამბავი მოუტანა:
Cette nuit-là, le Lezghien qui les accompagnait, revenant du village, apporta de bonnes nouvelles :
ქეთო თურმე ყოველ დილით ტყისპირად აივლიდა ხოლმე ერთის თავისი მეგობარი ქალის სანახავად.
Kéto allait tous les matins dans la forêt pour rencontrer une de ses camarades.
ეს ქალი იყო შვილი წინანდელი მოხუცებული ნაიბისა, რომელიც ამას წინათ გარდაცვლილიყო.
Cette amie était la fille d’un ancien naib âgé récemment décédé.
ყმაწვილი ქალი ძლიერ მწუხარე იყო მამაზე და ამიტომ ქეთო ყოველდღე დადიოდა იმის სანუგეშებლად.
Cette jeune fille était si profondément attristée par la perte de son père que Kéto la voyait afin de la réconforter, et cela tous les jours.

ამოვიდა თუ არა მზე, ზურაბ ქართველაძე მივიდა გზის პირად, ამოეფარა ხეების ჯგუფსა და დაიწყო ცქერა იქითკენ, საიდანაც უნდა ქეთოს გამოევლო.
Dès que le soleil se leva, Zurab Kartveladze arriva sur la route principale, se cacha derrière un groupe d’arbres.
ქართველაძიდ პირდაპირ გზის იქით ამართული იყო დიდი სერი, რომელიც იმ სოფელს ჰყოფდა ორად, ქვემო და ზემო უბნად.
En haut de la route où se trouvait Kartveladze, un sommet, comme une grande série de lignes droites, séparait le village en deux quartiers, inférieur et supérieur.
ქეთოს ქვემო უბნიდან უნდა ამოევლო და ასულიყო ზემო უბანში.
kéto devait apparaître du district inférieur pour passer dans l’autre partie.
ლოდინში კარგა ხანმა გაიარა.
Un long moment passa.
ასე, რომ ზურაბმა იფიქრა, ვაითუ დღეს ქეთო სულაც არ ფიქრობდეს ზემო უბანში ასვლასაო.
Zurab pensa un instant que Kéto ne passerait peut-être pas ce matin-là.
მაგრამ აგერ შორს გამოჩნდა ქალი, ახლად შეღერებული, თამამად მომავალი და ლეკურად ჩაცმული…
Mais une silhouette apparut d’un pas volontaire, fraîchement dessinée, habillée avec élégance …
ზურაბი თვალებად გადაიქცა და გულის ცემამ მოუმატა.
Zurab la regardait le cœur battant.
ქალი თანდათან მოახლოვდა და ზურაბი ისე შეაცქერდა, თითქო თავისი მშიერი თვალით მისი შეჭმა უნდაო.
La fille s’approchait et, peu à peu, ses traits devenaient plus précis.
ქეთოს ცოტა იერი შესცვლოდა, გაზრდილიყო ბევრად დიდი თავის ხანზე, მაგრამ ფერი და პირისახე სულ პატარაობისავე, უწინდებური შერჩენოდა.
Kéto avait peu changé ; elle avait grandi considérablement, mais son teint et son visage étaient toujours aussi enfantins.
მამის გული უზომო სიხარულით აივსო, როცა თავისი ქეთო ისევ ქართველ ქალად შეიცნო.
Le cœur de son père se remplissait de joie.
ქეთომ მიატანა იმ ხეებს, რომელთაც ზურაბი ამოჰფარებოდა.
Kéto arriva à côté des arbres où se trouvait Zurab.
ამან იდროვა და წინ გადაუდგა ფრთხილად, რომ არ შეეშინებინა.
Celui-ci fit irruption devant elle en faisant attention toutefois de ne pas l’effrayer.
ქეთო შეკრთა, დაფრთხა და შველივით განზე გახტა.
Kéto fit un pas en arrière devant cet inconnu qui sortait du bois.


********************************

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Gogebashvili.jpg.
L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Symbole-Artgitato.jpg.

UN SI GRAND AMOUR – Berceuse géorgienne – Iavnana – – Iakob Gogebashvili – იაკობ გოგებაშვილი – იავნანამ რა ჰქმნა?! –

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est salamandre-1024x536.jpg.
L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Symbole-Artgitato.jpg.
L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est 1.jpg.

Littérature Géorgienne
ქართული ლიტერატურა

TRADUCTION JACKY LAVAUZELLE

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est I.gogebashvili.jpg.
Iakob Gogebashvili
იაკობ გოგებაშვილი

15 octobre 1840 Variani (Gori)– 1er juin 1912 Tbilissi
15 ოქტომბერი 1840, სოფ. ვარიანი, ახლანდელი გორის რაიონი ― 14 ივნისი 1912, თბილისი

_____________________________________

BERCEUSE GÉORGIENNE
Iavnana
იავნანამ რა ჰქმნა?!
1890

UN SI GRAND AMOUR

Oeuvre de Henryk Hryniewski

_______________________________

************************

ბრძენნი ამბობდნენ და ამბობენ, რომ საუკეთესო წყარო ადამიანის ბედნიერებისათვის მოსიყვარულე გულიაო.
Les sages disent que la meilleure source de bonheur humain est un cœur aimant.
ძლიერი, წმინდა სიყვარული, მოყვასისადმი თვით მოსიყვარულესაც უტკბობს სიცოცხლესა და მოყვასსაცაო.
Un amour fort et sacré, pour celui qui aime comme pour celui qui est aimé, remplit de joie la vie elle-même.
სიმდიდრეც შეიძლება ადვილად დაჰკარგოს ადამიანმა, სიმდიდრესა და სილამაზესაც მოაკლდეს, ნათესავებიც შეიძლება უდროოდ დაიმარხოს, მაგრამ მოსიყვარულე გული კი ათბობს და ანათებს მის სიცოცხლეს თვით სამარის კარამდისაო.
La richesse peut facilement se perdre, la richesse et la beauté s’épuiser, les parents disparaître un jour, mais un cœur aimant réchauffe et illumine la vie même après la mort.

ქეთოს დედისაგან დაჰყვა მეტად მოსიყვარულე გული და ამ გულს ძლიერ მოუხდა იშვიათი მისი თავგადასავალი.
Par sa mère, Kéto possédait ce cœur aimant, un cœur qui devint plus fort au fil de ses pérégrinations.
ამ თავგადასავალმა ძლიერნი მოძრაობანი გამოაცდევინა ქეთოს გულსა და ავარჯიშა იგი.
Ces aventures poussèrent le cœur de Kéto à vivre de profondes émotions.
ღრმა გრძნობანი გულისა ჯერ დედ-მამის სიყვარულზე აღიზარდნენ, მერე ძლიერ ჯავრზე, რომელიც გამოაცდევინა მას მოტაცებამ ლეკების მიერ, შემდეგ დედობილ-მამობილის სიყვარულზე, მასუკან ფრიად ღრმასა და ხანგრძლივს ნაღველზე, რომელიც მოჰყვა მამისაგან მოტაცებასა, მას შემდეგ სიყვარული ღვიძლის დედ-მამისა და დედობილ-მამობილისა ერთად შეერთდა ქეთოს გულში, ბოლოს ამას დაემატა ღირსეული ქმრისა და შვილების სიყვარული და ამ სახით ქეთოს გული გახდადაუშრობელი წყარო კაცთმოყვარეობისა, გაუქრობელი ლამპარი სიყვარულისა მოყვასისადმი.
Des sentiments profonds sont d’abord apparus pour elle dans l’amour que sa mère et son père lui portaient, puis dans la séparation provoquée par le rapt des Lezghiens, puis dans l’amour de son père et de sa mère adoptifs, dans les retrouvailles, dans la douleur due à une nouvelle séparation, puis dans le rapprochement de tous ces êtres tant aimés.
ქეთოს, გამომცდელს ცხოვრებაში დიდი ნაღველისაცა და სიხარულისაც, ყოველთვის და ყოველგან ჰქონდა ტკბილი ალერსი ყველა ბავშვისათვის, ცრემლი უბედურთათვის, ნუგეში დაჩაგრულთათვის, შემწეობა გაჭირვებულთათვის, მოწყალება გლახაკთათვის.
Kéto, ayant vécu tant de souffrances et tant de peines mais aussi tant de joie de vivre, donnait désormais de l’affection à chaque enfant, des larmes à l’infortuné, un réconfort aux affligés, une aide aux nécessiteux, de la miséricorde aux démunis.
მას თავისიანად მიაჩნდა ქართველებიცა და ლეკებიც, საქართველოც და დაღესტანიც.
Les Géorgiens et les Lezghiens, la Géorgie et le Daghestan ne faisaient qu’un pour elle.
და რადგან სიყვარული შობს სიყვარულსა, ამიტომ ქართველები და ლეკები თითქოს ეჯიბრებოდნენ ერთმანეთსა, ვინ უფრო მეტს პატივისცემას, მეტს ხათრსა და მეტს სიყვარულს უჩვენებდა ქეთოს.
Et comme l’amour donne naissance à l’amour, les Géorgiens et les Lezghiens lui montraient encore plus de respect et encore plus d’amour.
ქეთო, თავისი მოსიყვარულე გულით, გარშემო ჰფენდა ლხენასა და შვებასა, როგორც ვარდის აყვავებული ბუჩქი ჰფენს თავის გარშემო საამურს სურნელებასა და როგორც ამ ბუჩქს ყველა შეჰხარის, ყველას უყვარს, ისე ყველა შეჰხაროდა და ყველას უყვარდა ქეთო, რომელიც ერთსა და იმავე დროს სტკბებოდა თავისი სიყვარულით მოყვასისადმი და მოყვასთა სიყვარულით თავისადმი.
Kéto, avec son cœur aimant, étreignait et soupirait ; telle une rose généreuse répandant de si profondes fragrances, elle était choyée et aimée par tous ; Kéto était enchantée par tant autant d’amour donné et reçu.
უკეთესიღა ბედნიერება განა იქნება ამ ქვეყანაზე?
Un si grand amour existe-t-il dans une autre partie du monde ?


****************

ღმერთმა თქვენს გულშიაც აღზარდოს, ჩემო ყმაწვილნო მკითხველნო, მოყვასთა ჩაუქრობელი სიყვარული, გაგაძღოთ მათი სიყავრულით თქვენდამი და ქეთოსავით ბედნიერად გაცოცხლოთ დიდხანს
Puisse Dieu nourrir dans votre cœur, mes chers lecteurs, l’amour inébranlable de vos semblables, vous guider sans méchanceté et vivre heureux pour toujours …

****************