Archives par mot-clé : Avtandil

LE CHEVALIER A LA PEAU DE PANTHÈRE- CHOTA ROUSTAVÉLI – SHOTA ROUSTAVELI – ვეფხისტყაოსანი, შოთა რუსთაველი – I – L’HISTOIRE DE ROSTEVAN – 62 A 66

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Le-Chevalier-à-la-peau-de-panthère-920x1024.jpg.
Mihály Zichy, Chota Roustavéli présente son poème à la reine Tamar, vers 1880
*****
SHOTA ROUSTAVELI
CHOTA ROUSTAVÉLI
LITTÉRATURE GÉORGIENNE
ქართული ლიტერატურა
POÉSIE GÉORGIENNE
ქართული პოეზია

LA POÉSIE DE
CHOTA ROUSTAVÉLI
შოთა რუსთაველის პოეზია

GEORGIE – DECOUVERTE DE LA GEORGIE – საქართველოს აღმოჩენა

POEME DE NIKOLOZ BARATACHVILI NIKOLOZ BARATASHVILI
Géorgie
საქართველო

TRADUCTION JACKY LAVAUZELLE

 

POEME DE NIKOLOZ BARATACHVILI - POEME DE NIKOLOZ BARATACHVILI NIKOLOZ BARATASHVILI

____________________________________________________________

POÉSIE GÉORGIENNE
ქართული პოეზია


SHOTA ROUSTAVELI
CHOTA ROUSTAVÉLI
vers 1172 – vers 1216

_______________________________________________

TRADUCTION JACKY LAVAUZELLE

__________________________________________________________________

ვეფხისტყაოსანი
LE CHEVALIER A
LA PEAU DE PANTHÈRE

LIVRE I

L’HISTOIRE DE ROSTEVAN
ამბავი როსტევან
ROI DES ARABES
არაბთა მეფისა

VERSETS DE 62 A 66
___________________________

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Le-chevalier-à-la-peau-de-panthere2.jpg.
Bataille navale, Mamouka Tavaqalachvili, 1646

LXII
LA VIEILLESSE EST SUR MOI

ეგე არ მიმძიმს, ვაზირო, ესეა, რომე მწყენია:
ege ar mimdzims, vaziro, esea, rome mts’q’enia :
Cela ne me dérange pas, vizir, mais ce qui me trouble est ceci :
სიბერე მახლავს, დავლიენ სიყმაწვილისა დღენია,
sibere makhlavs, davlien siq’mats’vilisa dghenia,
La vieillesse est sur moi, les jours de ma jeunesse sont finis,
კაცი არ არის, სითგანცა საბრძანებელი ჩვენია,
k’atsi ar aris, sitgantsa sabrdzanebeli chvenia,
Et il n’y a pas un homme dans tout notre royaume
რომე მას ჩემგან ესწავლნენ სამამაცონი ზნენია.
rome mas chemgan ests’avlnen samamatsoni znenia.
Qui a appris de moi la maîtrise et le courage digne d’un chevalier.

**

LXIII
PERSONNE,
ÉXCEPTÉ AVTANDIL

ერთაი მიზის ასული, ნაზარდი სათუთობითა;
ertai mizis asuli, nazardi satutobita;
Je n’ai qu’une seule fille en ce monde, élevée avec tendresse,
ღმერთმან არ მომცა ყმა-შვილი, – ვარ საწუთროსა თმობითა, –
ghmertman ar momtsa q’ma-shvili, – var sats’utrosa tmobita, –
Car Dieu ne m’a pas donné de fils, ainsi en a décidé le destin,
ანუმცა მგვანდა მშვილდოსნად, ანუ კვლა ბურთაობითა;
anumtsa mgvanda mshvildosnad, anu k’vla burtaobita;
Personne ne me vaut autant à l’arc qu’aux jeux de balles ;
ცოტასა შემწევს ავთანდილ ჩემგანვე ნაზარდობითა »
tsot’asa shemts’evs avtandil chemganve nazardobita »
Avtandil reste le seul, par mes conseils, à suivre ma voie »

**

LXIV
UN SOURIRE IRRÉSISTIBLE

ყმა მეფისა ბრძანებასა ლაღი წყნარად მოისმენდა,
q’ma mepisa brdzanebasa laghi ts’q’narad moismenda,
Ce serviteur écoutait calmement les propos du roi,
თავ-მოდრეკით გაიღიმნა, გაცინება დაუშვენდა,
tav-modrek’it gaighimna, gatsineba daushvenda,
Il sourit, tête baissée, ce rire qui le rendait irrésistible,
თეთრთა კბილთათ გამომკრთალსა შუქსა ველთა მოაფენდა.
tetrta k’biltat gamomk’rtalsa shuksa velta moapenda.
Les dents blanches brillaient telle une puissante lumière sur les champs.
მეფე ჰკითხავს: « რას იცინი, ანუ ჩემგან რას შეგრცხვენდა?
mepe hk’itkhavs: « ras itsini, anu chemgan ras shegrtskhvenda?
Le roi demanda alors : «De quoi ris-tu ou de quoi as-tu honte ?« 

**

LXV
DE QUOI RIS-TU ?

კვლა უბრძანა: « თავსა ჩემსა, რას იცინი, რად დამგმეო? »
k’vla ubrdzana: « tavsa chemsa, ras itsini, rad damgmeo? »
Encore une fois, il demanda : « Mais voyons, de quoi ris-tu et pourquoi ?« 
ყმამან ჰკადრა: « მოგახსენებ და ფარმანი მიბოძეო,
q’maman hk’adra: « mogakhseneb da parmani mibodzeo,
Le jeune homme dit : « Je vais vous en informer si vous me le permettez,
რაცა გკადრო, არ გეწყინოს, არ გაჰრისხდე, არ გასწყრეო,
ratsa gk’adro, ar gets’q’inos, ar gahriskhde, ar gasts’q’reo,
Ne vous fâchez pas, ne soyez pas offensé, ne me blâmez pas,
არ გამხადო კადნიერად, არ ამიკლო ამაზეო. »
ar gamkhado k’adnierad, ar amik’lo amazeo. »
« Veuillez ne pas me trouvez audacieux par tant d’impertinence. »

**

LXVI
AVTANDIL JURE SUR TINATINE

უბრძანა: « რადმცა ვიწყინე თქმა შენგან საწყინარისა! »
ubrdzana: « radmtsa vits’q’ine tkma shengan sats’q’inarisa! »
Le Roi dit alors : « Je peux te dire que rien en toi ne peut me désoler !« 
ფიცა მზე თინათინისი, მის მზისა მოწუნარისა.
pitsa mze tinatinisi, mis mzisa mots’unarisa.
Le jeune homme jura alors sur Tinatine elle-même, qui éclipse le soleil.
ავთანდილ იტყვის: « დავიწყო კადრება საუბნარისა:
avtandil it’q’vis: « davits’q’o k’adreba saubnarisa:
Avtandil dit ensuite : « Je parlerai donc haut et fort :
ნუ მოჰკვეხ მშვილდოსნობასა, თქმა სჯობს სიტყვისა წყნარისა.
nu mohk’vekh mshvildosnobasa, tkma sjobs sit’q’visa ts’q’narisa.
Sans évoquer vos exploit au tir à l’arc, bien sûr, je parlerai tranquillement. »

*************

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Symbole-Artgitato-6.jpg.

LE CHEVALIER A LA PEAU DE PANTHÈRE- CHOTA ROUSTAVÉLI – SHOTA ROUSTAVELI – ვეფხისტყაოსანი, შოთა რუსთაველი – I – L’HISTOIRE DE ROSTEVAN – 57 A 61

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Le-Chevalier-à-la-peau-de-panthère-920x1024.jpg.
Mihály Zichy, Chota Roustavéli présente son poème à la reine Tamar, vers 1880
*****
SHOTA ROUSTAVELI
CHOTA ROUSTAVÉLI
LITTÉRATURE GÉORGIENNE
ქართული ლიტერატურა
POÉSIE GÉORGIENNE
ქართული პოეზია

LA POÉSIE DE
CHOTA ROUSTAVÉLI
შოთა რუსთაველის პოეზია

GEORGIE – DECOUVERTE DE LA GEORGIE – საქართველოს აღმოჩენა

POEME DE NIKOLOZ BARATACHVILI NIKOLOZ BARATASHVILI
Géorgie
საქართველო

TRADUCTION JACKY LAVAUZELLE

 

POEME DE NIKOLOZ BARATACHVILI - POEME DE NIKOLOZ BARATACHVILI NIKOLOZ BARATASHVILI

____________________________________________________________

POÉSIE GÉORGIENNE
ქართული პოეზია

 


SHOTA ROUSTAVELI
CHOTA ROUSTAVÉLI
vers 1172 – vers 1216

_______________________________________________

TRADUCTION JACKY LAVAUZELLE

__________________________________________________________________

ვეფხისტყაოსანი
LE CHEVALIER A
LA PEAU DE PANTHÈRE

 

LIVRE I

 

L’HISTOIRE DE ROSTEVAN
ამბავი როსტევან
ROI DES ARABES
არაბთა მეფისა

VERSETS DE 57 A 61
___________________________

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Le-chevalier-à-la-peau-de-panthere2.jpg.
Bataille navale, Mamouka Tavaqalachvili, 1646

LVII
QUEL EST LE CHAGRIN DU ROI ?

თავსა ზის პირ-მზე ავთანდილ, მჭვრეტთაგან მოსანდომია,
tavsa zis p’ir-mze avtandil, mch’vret’tagan mosandomia,
Avtandil est assis en tête et son visage illumine,
სპათა სპასპეტი, ჩაუქი, ვითა ვეფხი და ლომია;
sp’ata sp’asp’et’i, chauki, vita vepkhi da lomia;
Notre spaspeth, commandant des troupes, avait l’allure de tigre ou de lion ;
ვაზირი ბერი სოგრატი თვით მას თანავე მჯდომია.
vaziri beri sograt’i tvit mas tanave mjdomia.
Le vieux vizir Sograt lui-même est assis à ses côtés
თქვეს, თუ: « რა უმძიმს მეფესა, ანუ რად ფერი ჰკრთომია? »
tkves, tu: « ra umdzims mepesa, anu rad peri hk’rtomia? »
Ils se dirent alors : « Quel est donc le chagrin du Roi, pourquoi est-il si pâle ? »

**

LVIII
AVTANDIL ET LE VIZIR SOGRAT

თქვეს, თუ: « მეფე ცუდსა რასმე გონებასა ჩავარდნილა,
tkves, tu: « mepe tsudsa rasme gonebasa chavardnila,
Ils dirent : «Le roi a de mauvaises pensées.
თვარა აქა სამძიმარი მათი ყოლა არა ქმნილა ».
tvara aka samdzimari mati q’ola ara kmnila ».
Comme il est dommage de les avoir en ce moment. »
ავთანდილ თქვა: « სოგრატ, ვჰკითხოთ, გვითხრას, რადმცა შეგვეცილა?
avtandil tkva: « sograt’, vhk’itkhot, gvitkhras, radmtsa shegvetsila?
Avtandil déclara : «Sograt, si nous lui demandions s’il est satisfait de nous ?
ვჰკადროთ რამე სალაღობო, რასათვისმცა გაგვაწბილა? »
vhk’adrot rame salaghobo, rasatvismtsa gagvats’bila? »
Essayons le ton de la plaisanterie, pour connaître ses inquiétudes ? »

**

LIX

AVTANDIL ET LE VIZIR SOGRAT (2)

ადგეს სოგრატ და ავთანდილ ტანითა მით კენარითა,
adges sograt’ da avtandil t’anita mit k’enarita,
Sograt et l’altier Avtandil se levèrent ensemble,
თვითო აივსეს ჭიქები, მივლენ ქცევითა წყნარითა,
tvito aivses ch’ikebi, mivlen ktsevita ts’q’narita,
Se remplissant leur coupe et marchant calmement,
წინა მიუსხდეს მუხლ-მოყრით, პირითა მოცინარითა.
ts’ina miuskhdes mukhl-moq’rit, p’irita motsinarita.
Ils s’agenouillèrent devant le Roi, sourire aux lèvres.
ვაზირი ლაღობს ენითა, წყლიანად მოუბნარითა:
vaziri laghobs enita, ts’q’lianad moubnarita:
Le vizir parla le premier avec éloquence :

**

LX
COMME VOUS ÊTES TRISTE

« დაგიღრეჯია, მეფეო, აღარ გიცინის პირიო.
« dagighrejia, mepeo, aghar gitsinis p’irio.
«Comme vous êtes triste, mon Roi, vous ne souriez plus.
მართალ ხარ: წახდა საჭურჭლე თქვენი მძიმე და ძვირიო,
martal khar: ts’akhda sach’urch’le tkveni mdzime da dzvirio,
Vous avez raison : vos chers trésors se sont dilapidés,
ყველასა გასცემს ასული თქვენი საბოძვარ-ხშირიო;
q’velasa gastsems asuli tkveni sabodzvar-khshirio;
Votre fille sème votre énorme richesse à tous vents ;
ყოლამცა მეფედ ნუ დასვი! თავსა რად უგდე ჭირიო? »
q’olamtsa meped nu dasvi! tavsa rad ugde ch’irio? »
Si vous ne l’aviez faite Reine ! Pourquoi vous mettre ce fléau dans la tête ? »

**

LXI
JE NE SUIS PAS AVARE

რა მეფემან მოისმინა, გაცინებით შემოჰხედნა,
ra mepeman moismina, gatsinebit shemohkhedna,
Le Roi sourit dès qu’il entendit ces propos,
გაუკვირდა: ვით მკადრაო, ან სიტყვანი ვით გაბედნა?!
gauk’virda: vit mk’adrao, an sit’q’vani vit gabedna?!
Surpris : quel est l’audacieux qui se permet de lui parler ainsi ?!
« კარგი ჰქმენო, – დაუმადლა, ბრძანებანი უიმედნა, –
« k’argi hkmeno, – daumadla, brdzanebani uimedna,
«Bien ! Cela est dit !», le remercia-t-il.
ჩემი ზრახვა სიძუნწისა, ტყუის, ვინცა დაიყბედნა.
chemi zrakhva sidzunts’isa, t’q’uis, vintsa daiq’bedna.
« Qui pense que je suis avare, ou bien ment ou bien désire m’offenser. »

***********

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Symbole-Artgitato-6.jpg.

LE CHEVALIER A LA PEAU DE PANTHÈRE- CHOTA ROUSTAVÉLI – SHOTA ROUSTAVELI – ვეფხისტყაოსანი, შოთა რუსთაველი – I – L’HISTOIRE DE ROSTEVAN – 52 A 56

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Le-Chevalier-à-la-peau-de-panthère-920x1024.jpg.
Mihály Zichy, Chota Roustavéli présente son poème à la reine Tamar, vers 1880
*****
SHOTA ROUSTAVELI
CHOTA ROUSTAVÉLI
LITTÉRATURE GÉORGIENNE
ქართული ლიტერატურა
POÉSIE GÉORGIENNE
ქართული პოეზია

LA POÉSIE DE
CHOTA ROUSTAVÉLI
შოთა რუსთაველის პოეზია

GEORGIE – DECOUVERTE DE LA GEORGIE – საქართველოს აღმოჩენა

POEME DE NIKOLOZ BARATACHVILI NIKOLOZ BARATASHVILI
Géorgie
საქართველო

TRADUCTION JACKY LAVAUZELLE

 

POEME DE NIKOLOZ BARATACHVILI - POEME DE NIKOLOZ BARATACHVILI NIKOLOZ BARATASHVILI

____________________________________________________________

POÉSIE GÉORGIENNE
ქართული პოეზია

 


SHOTA ROUSTAVELI
CHOTA ROUSTAVÉLI
vers 1172 – vers 1216

_______________________________________________

TRADUCTION JACKY LAVAUZELLE

__________________________________________________________________

ვეფხისტყაოსანი
LE CHEVALIER A
LA PEAU DE PANTHÈRE

 

LIVRE I

 

L’HISTOIRE DE ROSTEVAN
ამბავი როსტევან
ROI DES ARABES
არაბთა მეფისა

VERSETS DE 52 A 56
___________________________

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Le-chevalier-à-la-peau-de-panthere2.jpg.
Bataille navale, Mamouka Tavaqalachvili, 1646

LII
LA REINE DONNE SES TRÉSORS

მოიხმო მისი გამზრდელი, ერთგული, ნაერთგულევი,
moikhmo misi gamzrdeli, ertguli, naertgulevi,
Elle appela son précepteur, fidèle et dévoué,
უბრძანა: « ჩემი საჭურჭლე, შენგან დანაბეჭდულევი,
ubrdzana: « chemi sach’urch’le, shengan danabech’dulevi,
Et lui ordonna : « Mes trésors, scellés par toi,
მომართვი ჩემი ყველაი, ჩემი ნაუფლისწულევი ».
momartvi chemi q’velai, chemi nauplists’ulevi ».
Apporte-les moi, apporte-moi tout ce que je possède !« 
მოართვეს, გასცა უზომო, უანგარიშო, ულევი.
moartves, gastsa uzomo, uangarisho, ulevi.
Et elle donna tout, sans rien omettre, sans compter.
**

LIII
NE ME CACHEZ RIEN

მას დღე გასცემს ყველაკასა სივაჟისა მოგებულსა,
mas dghe gastsems q’velak’asa sivazhisa mogebulsa,
Elle distribua ce jour-là tous ses biens acquis depuis sa naissance,
რომე სრულად ამოაგებს მცირესა და დიდებულსა.
rome srulad amoagebs mtsiresa da didebulsa. merme brdzana:
Satisfaisant pleinement autant les petits que les grands.
მერმე ბრძანა: « ვიქმ საქმესა, მამისაგან სწავლებულსა,
« vikm sakmesa, mamisagan sts’avlebulsa,
Elle ordonna enfin : « Laisse-moi faire ce que j’ai appris de mon père,
ჩემსა ნუვინ ნუ დაჰმალავთ საჭურჭლესა დადებულსა ».
chemsa nuvin nu dahmalavt sach’urch’lesa dadebulsa ».
Ne me cachez aucun de mes trésors. »

**

LIV
OUVREZ LES TRÉSORS !

უბრძანა: « წადით, გახსენით, რაცა სად საჭურჭლენია!
ubrdzana: « ts’adit, gakhsenit, ratsa sad sach’urch’lenia!
Elle ordonna : « Allez, ouvrez tous ces trésors !
ამილახორო, მოასხი რემა, ჯოგი და ცხენია! »
amilakhoro, moaskhi rema, jogi da tskhenia! »
Écuyer, apportez ici toutes nos montures ! « 
მოიღეს.გასცა უზომო, სიუხვე არ მოსწყენია.
moighes.gastsa uzomo, siukhve ar mosts’q’enia.
Il les apporta. Elle les donna sans mesure, sans s’ennuyer de tout donner.
ლარსა ჰხვეტდიან ლაშქარნი, მართ ვითა მეკობრენია.
larsa hkhvet’dian lashkarni, mart vita mek’obrenia.
Les soldats accaparèrent plus de biens que des vils pirates.

**

LV
UNE VÉRITABLE TEMPÊTE

ალაფობდეს საჭურჭლესა მისსა, ვითა ნათურქალსა,
alapobdes sach’urch’lesa missa, vita naturkalsa,
Tous dérobent des trésors, comme d’un butin Turc,
მას ტაიჭსა არაბულსა, ქვე-ნაბამსა, ნასუქალსა;
mas t’aich’sa arabulsa, kve-nabamsa, nasukalsa;
Les chevaux arabes piaffent, et sont emportés dans un tourbillon ;
რომე ჰგვანდა სიუხვითა ბუქსა, ზეცით ნაბუქალსა,
rome hgvanda siukhvita buksa, zetsit nabukalsa,
Cela ressemblait à une tempête, virevoltant dans les cieux,
არ დაარჩენს ცალიერსა არ ყმასა და არცა ქალსა.
ar daarchens tsaliersa ar q’masa da artsa kalsa.
Aucunes mains ne restèrent vide, ni celles des hommes ou des femmes.

**

LVI
LE CHAGRIN DE LA REINE

დღე ერთ გარდახდა.პურობა, სმა-ჭამა იყო, ხილობა,
dghe ert gardakhda.p’uroba, sma-ch’ama iq’o, khiloba,
Un jour après. L’heure du banquet. Boissons et mets à volonté ;
ნადიმად მსხდომთა ლაშქართა მუნ დიდი შემოყრილობა.
nadimad mskhdomta lashkarta mun didi shemoq’riloba.
Un grand rassemblement ; des hordes de guerriers assis.
მეფემან თავი დაჰკიდა და ჰქონდა დაღრეჯილობა.
mepeman tavi dahk’ida da hkonda daghrejiloba.
La Roi baissa la tête et poussa un soupir.
« ნეტარ, რა უმძიმს, რა სჭირსო? » – შექმნეს ამისი ცილობა.
« net’ar, ra umdzims, ra sch’irso? » – shekmnes amisi tsiloba.
« Quels lourds chagrins occupent les pensées du Roi ? » – Se demandèrent-ils.

***********

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Symbole-Artgitato-6.jpg.

LE CHEVALIER A LA PEAU DE PANTHÈRE- CHOTA ROUSTAVÉLI – SHOTA ROUSTAVELI – ვეფხისტყაოსანი, შოთა რუსთაველი – I – L’HISTOIRE DE ROSTEVAN – 47 A 51

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Le-Chevalier-à-la-peau-de-panthère-920x1024.jpg.
Mihály Zichy, Chota Roustavéli présente son poème à la reine Tamar, vers 1880
*****
SHOTA ROUSTAVELI
CHOTA ROUSTAVÉLI
LITTÉRATURE GÉORGIENNE
ქართული ლიტერატურა
POÉSIE GÉORGIENNE
ქართული პოეზია

LA POÉSIE DE
CHOTA ROUSTAVÉLI
შოთა რუსთაველის პოეზია

GEORGIE – DECOUVERTE DE LA GEORGIE – საქართველოს აღმოჩენა

POEME DE NIKOLOZ BARATACHVILI NIKOLOZ BARATASHVILI
Géorgie
საქართველო

TRADUCTION JACKY LAVAUZELLE

 

POEME DE NIKOLOZ BARATACHVILI - POEME DE NIKOLOZ BARATACHVILI NIKOLOZ BARATASHVILI

____________________________________________________________

POÉSIE GÉORGIENNE
ქართული პოეზია

 


SHOTA ROUSTAVELI
CHOTA ROUSTAVÉLI
vers 1172 – vers 1216

_______________________________________________

TRADUCTION JACKY LAVAUZELLE

__________________________________________________________________

ვეფხისტყაოსანი
LE CHEVALIER A
LA PEAU DE PANTHÈRE

 

LIVRE I

 

L’HISTOIRE DE ROSTEVAN
ამბავი როსტევან
ROI DES ARABES
არაბთა მეფისა

VERSETS DE 47 A 51
___________________________

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Le-chevalier-à-la-peau-de-panthere2.jpg.

XLVII
DES LARMES DE ROSE

მამისა ტახტსა საჯდომად თავი არ ეღირსებოდა,
mamisa t’akht’sa sajdomad tavi ar eghirseboda,
Elle croyait ne pas être digne de s’asseoir sur le trône de son père,
ამად ტირს, ბაღი ვარდისა ცრემლითა აივსებოდა;
amad t’irs, baghi vardisa tsremlita aivseboda;
Alors elle se mit à pleurer et le jardin de ses joues se remplit de larmes de rose ;
მეფე სწვრთის: « მამა ყოველი ძისაგან ითავსებოდა,
mepe sts’vrtis: « mama q’oveli dzisagan itavseboda,
Le roi s’exclama : « Le Père a été uni à son enfant,
ამისად ქმნამდის დამწველი ცეცხლი არ დამევსებოდა ».
amisad kmnamdis damts’veli tsetskhli ar damevseboda ».
Et je suis encore plein du feu brûlant de la création. »

**

XLVIII
SOIS CALME ET PERSPICACE !

უბრძანა: « ნუ სტირ, ასულო, ისმინე ჩემი თხრობილი:
ubrdzana: « nu st’ir, asulo, ismine chemi tkhrobili:
Le Roi ordonna alors : « Ne t’afflige pas, ma fille, écoute mon histoire :
დღეს შენ ხარ მეფე არაბეთს, ჩემგან ხელმწიფედ ხმობილი,
dghes shen khar mepe arabets, chemgan khelmts’iped khmobili,
Aujourd’hui, tu es la Reine d’Arabie, par moi investie comme souveraine,
აქათგან ესე სამეფო შენია მართ მონდობილი.
akatgan ese samepo shenia mart mondobili.
Par cet acte-là, ce royaume t’est confié.
ხარმცა ბრძნად მქმნელი საქმისა, იყავ წყნარი და ცნობილი!
kharmtsa brdznad mkmneli sakmisa, iq’av ts’q’nari da tsnobili!
Sois un sage créateur, Sois calme et perspicace !

**

XLIX
BIENVEILLANT ENVERS LES PETITS ET LES GRANDS

ვარდთა და ნეხვთა ვინათგან მზე სწორად მოეფინების,
vardta da nekhvta vinatgan mze sts’orad moepinebis,
Sur les roses comme sur le fumier, le soleil brille également,
დიდთა და წვრილთა წყალობა შენმცა ნუ მოგეწყინების!
didta da ts’vrilta ts’q’aloba shenmtsa nu mogets’q’inebis!
Reste bienveillant tant envers les petits que les grands !
უხვი ახსნილსა დააბამს, იგი თვით ების, ვინ ების.
ukhvi akhsnilsa daabams, igi tvit ebis, vin ebis.
L’affranchi sera convaincu et le loyal sera à tes ordres.
უხვად გასცემდი, ზღვათაცა შესდის და გაედინების.
ukhvad gastsemdi, zghvatatsa shesdis da gaedinebis.
Donne abondamment, comme les mers entrent et se retirent également.

**

L
L’ALOÈS DANS LE JARDIN D’ÉDEN

მეფეთა შიგან სიუხვე, ვით ედემს ალვა, რგულია;
mepeta shigan siukhve, vit edems alva, rgulia;
L’abondance chez les rois est comme l’aloès dans le jardin d’Éden ;
უხვსა ჰმორჩილობს ყოველი, იგიცა, ვინ ორგულია;
ukhvsa hmorchilobs q’oveli, igitsa, vin orgulia;
Obéissent ainsi les hommes aux rois généreux, même les infidèles ;
სმა-ჭამა – დიდად შესარგი, დება რა სავარგულია?!
sma-ch’ama – didad shesargi, deba ra savargulia?!
Boire et manger sont louable, mais à quoi ça sert l’avarice ?!
რასაცა გასცემ, შენია; რას არა, დაკარგულია! »
rasatsa gastsem, shenia; ras ara, dak’argulia! »
Tout ce que tu donnes est à toi ! Ce que tu gardes est perdu !  »

**

LI
LE SOLEIL VOULAIT RESSEMBLER A TINATINE 

ამა მამისა სწავლასა ქალი ბრძნად მოისმინებდა,
ama mamisa sts’avlasa kali brdznad moisminebda,
La jeune fille écoutait sagement les enseignements de son père,
ყურსა უპყრობდა, ისმენდა, წვრთასა არ მოიწყინებდა;
q’ursa up’q’robda, ismenda, ts’vrtasa ar moits’q’inebda;
Elle tendait l’oreille, écoutait, ne se lassait jamais de cette instruction ;
მეფე სმასა და მღერასა იქმს, მეტად მოილხინებდა;
mepe smasa da mgherasa ikms, met’ad moilkhinebda;
Le roi buvait et chantait, il était fort joyeux ;
თინათინ მზესა სწუნობდა, მაგრა მზე თინათინებდა.
tinatin mzesa sts’unobda, magra mze tinatinebda.
Tinatine enflammait le soleil et le soleil voulait ressembler à Tinatine.

****************

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Symbole-Artgitato-6.jpg.

LE CHEVALIER A LA PEAU DE PANTHÈRE- CHOTA ROUSTAVÉLI – SHOTA ROUSTAVELI – ვეფხისტყაოსანი, შოთა რუსთაველი – I – L’HISTOIRE DE ROSTEVAN – 42 A 46

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Le-Chevalier-à-la-peau-de-panthère-920x1024.jpg.
Mihály Zichy, Chota Roustavéli présente son poème à la reine Tamar, vers 1880
*****
SHOTA ROUSTAVELI
CHOTA ROUSTAVÉLI
LITTÉRATURE GÉORGIENNE
ქართული ლიტერატურა
POÉSIE GÉORGIENNE
ქართული პოეზია

LA POÉSIE DE
CHOTA ROUSTAVÉLI
შოთა რუსთაველის პოეზია

GEORGIE – DECOUVERTE DE LA GEORGIE – საქართველოს აღმოჩენა

POEME DE NIKOLOZ BARATACHVILI NIKOLOZ BARATASHVILI
Géorgie
საქართველო

TRADUCTION JACKY LAVAUZELLE

 

POEME DE NIKOLOZ BARATACHVILI - POEME DE NIKOLOZ BARATACHVILI NIKOLOZ BARATASHVILI

____________________________________________________________

POÉSIE GÉORGIENNE
ქართული პოეზია

 


SHOTA ROUSTAVELI
CHOTA ROUSTAVÉLI
vers 1172 – vers 1216

_______________________________________________

TRADUCTION JACKY LAVAUZELLE

__________________________________________________________________

ვეფხისტყაოსანი
LE CHEVALIER A
LA PEAU DE PANTHÈRE

 

LIVRE I

 

L’HISTOIRE DE ROSTEVAN
ამბავი როსტევან
ROI DES ARABES
არაბთა მეფისა

VERSETS DE 42 A 46
___________________________

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Le-chevalier-à-la-peau-de-panthere2.jpg.
Bataille navale, Mamouka Tavaqalachvili, 1646

XLII
AVTANDIL JOYEUX D’AVOIR UNE NOUVELLE REINE

რა მეფედ დასმა მეფემან ბრძანა მისისა ქალისა,
ra meped dasma mepeman brdzana misisa kalisa,
Quand le Roi officialise l’intronisation de sa fille comme Reine,
ავთანდილს მიჰხვდა სიამე, ვსება სჭირს მის სოქ-ალისა;
avtandils mihkhvda siame, vseba sch’irs mis sok-alisa;
Une joie immense envahit le cœur d’Avtandil, ;
თქვა: « ზედას-ზედა მომხვდების ნახვა მის ბროლ-ფიქალისა,
tkva: « zedas-zeda momkhvdebis nakhva mis brol-pikalisa,
Il se dit : « Je verrai bien plus souvent son visage cristallin,
ნუთუ მით ვპოვო წამალი მე ჩემი, ფერ-გამქრქალისა!
nutu mit vp’ovo ts’amali me chemi, per-gamkrkalisa!
Ainsi trouverai-je certainement un remède à ma pâleur !

**

XLIII
TINATINE ILLUMINERA LE MONDE

არაბეთს გასცა ბრძანება დიდმან არაბთა მფლობელმან:
arabets gastsa brdzaneba didman arabta mplobelman:
L’Arabie toute entière apprit le dessein du souverain :
« თინათინ ჩემი ხელმწიფედ დავსვი მე, მისმან მშობელმან,
« tinatin chemi khelmts’iped davsvi me, misman mshobelman,
« Tinatine, ma fille, me succédera, sur le trône,
მან განანათლნეს ყოველნი, ვით მზემან მანათობელმან.
man gananatlnes q’ovelni, vit mzeman manatobelman.
Elle illuminera le monde, comme le soleil brille au-dessus de nous.
მოდით და ნახეთ ყოველმან, შემსხმელმან, შემამკობელმან!
modit da nakhet q’ovelman, shemskhmelman, shemamk’obelman!
Ô mon peuple ! Venez et voyez ! Louez-là ! Louez-là !

**

XLIV
LA CÉRÉMONIE D’INTRONISATION
AVEC AVTANDIL et SOGRAT

მოვიდეს სრულნი არაბნი, ჯარი განმრავლდა ხასისა:
movides srulni arabni, jari ganmravlda khasisa:
Tous les Arabes arrivent alors, des foules immenses se massent :
ავთანდილ პირ-მზე, სპასპეტი ლაშქრისა ბევრ-ათასისა,
avtandil p’ir-mze, sp’asp’et’i lashkrisa bevr-atasisa,
Avtandil est là avec son l’armée de plusieurs milliers d’hommes,
ვაზირი სოგრატ, მოახლე მეფისა დასთა დასისა;
vaziri sograt’, moakhle mepisa dasta dasisa;
Le vizir Sograt aussi, le plus proche conseiller du Roi ;
მათ რომე დადგეს საჯდომი, თქვეს: « უთქმელია ფასისა! »
mat rome dadges sajdomi, tkves: « utkmelia pasisa! »
Quand tous sont assis, ils se disent : « Quelle incroyable splendeur ! »

**

XLV
L’INTRONISATION DE TINATINE

თინათინ მიჰყავს მამასა პირითა მით ნათელითა,
tinatin mihq’avs mamasa p’irita mit natelita,
Tinatine, au bras de son père, a le visage lumineux ;
დასვა და თავსა გვირგვინი დასდგა თავისა ხელითა,
dasva da tavsa gvirgvini dasdga tavisa khelita,
Le Roi lui porte la couronne sur sa tête de ses propres mains,
მისცა სკიპტრა და შემოსა მეფეთა სამოსელითა.
mistsa sk’ip’t’ra da shemosa mepeta samoselita.
Puis, lui donne le sceptre et enfin la robe des rois.
ქალი მზეებრ სჭვრეტს ყოველთა ცნობითა ბრძნად მხედველითა.
kali mzeebr sch’vret’s q’ovelta tsnobita brdznad mkhedvelita.
Avec toute la sagesse d’un sage voyant, elle illumine la cour.

**

XLVI
TINATINE EST LOUÉE PAR LE PEUPLE TOUT ENTIER

უკუდგეს და თაყვანის-სცეს მეფემან და მისთა სპათა,
uk’udges da taq’vanis-stses mepeman da mista sp’ata,
Le Roi et son armée se retirent dans un profond hommage,
დალოცეს და მეფედ დასვეს, ქება უთხრეს სხვაგნით სხვათა,
dalotses da meped dasves, keba utkhres skhvagnit skhvata,
Ils l’ont bénie et l’ont fait Reine, tout le peuple la loue.
ბუკსა ჰკრეს და წინწილანი დაატკბობდეს მათთა ხმათა.
buk’sa hk’res da ts’ints’ilani daat’k’bobdes matta khmata.
Tous apprécient le son des cymbales et des trompettes.
ქალი ტირს და ცრემლთა აფრქვევს, ჰხრის ყორნისა ბოლო-ფრთათა.
kali t’irs da tsremlta aprkvevs, hkhris q’ornisa bolo-prtata.
La jeune femme pleure et verse encore des larmes sur ses longs cils noirs.

******

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Symbole-Artgitato-6.jpg.

LE CHEVALIER A LA PEAU DE PANTHÈRE- CHOTA ROUSTAVÉLI – SHOTA ROUSTAVELI – ვეფხისტყაოსანი, შოთა რუსთაველი – I – L’HISTOIRE DE ROSTEVAN – 37 A 41

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Le-Chevalier-à-la-peau-de-panthère-920x1024.jpg.
Mihály Zichy, Chota Roustavéli présente son poème à la reine Tamar, vers 1880
*****
SHOTA ROUSTAVELI
CHOTA ROUSTAVÉLI
LITTÉRATURE GÉORGIENNE
ქართული ლიტერატურა
POÉSIE GÉORGIENNE
ქართული პოეზია

LA POÉSIE DE
CHOTA ROUSTAVÉLI
შოთა რუსთაველის პოეზია

GEORGIE – DECOUVERTE DE LA GEORGIE – საქართველოს აღმოჩენა

POEME DE NIKOLOZ BARATACHVILI NIKOLOZ BARATASHVILI
Géorgie
საქართველო

TRADUCTION JACKY LAVAUZELLE

 

POEME DE NIKOLOZ BARATACHVILI - POEME DE NIKOLOZ BARATACHVILI NIKOLOZ BARATASHVILI

____________________________________________________________

POÉSIE GÉORGIENNE
ქართული პოეზია

 


SHOTA ROUSTAVELI
CHOTA ROUSTAVÉLI
vers 1172 – vers 1216

_______________________________________________

TRADUCTION JACKY LAVAUZELLE

__________________________________________________________________

ვეფხისტყაოსანი
LE CHEVALIER A
LA PEAU DE PANTHÈRE

 

LIVRE I

 

L’HISTOIRE DE ROSTEVAN
ამბავი როსტევან
ROI DES ARABES
არაბთა მეფისა

VERSETS DE 37 A 41
___________________________

*************

XXXVII
LA PUISSANCE DE LA ROSE

ვაზირთა ჰკადრეს: « მეფეო, რად ჰბრძანეთ თქვენი ბერობა?
vazirta hk’adres: « mepeo, rad hbrdzanet tkveni beroba?
Les vizirs lui dirent alors : « Roi, pourquoi évoquez-vous votre âge ?
ვარდი თუ გახმეს, ეგრეცა გვმართებს მისივე ჯერობა:
vardi tu gakhmes, egretsa gvmartebs misive jeroba:
Si une rose se flétrit, elle peut encore tant nous donner :
მისივე ჰმეტობს ყოველსა სული და ტურფა ფერობა.
misive hmet’obs q’ovelsa suli da t’urpa peroba.
Son parfum et sa couleur explosent dans son monde.
მთვარესა მცხრალსა ვარსკვლავმან ვითამცა ჰკადრა მტერობა?!
mtvaresa mtskhralsa varsk’vlavman vitamtsa hk’adra mt’eroba?!
Comment l’étoile peut-elle faire des reproches à la lune décroissante ?!

**

XXXVIII
DIRE CE QUE LE CŒUR EXPRIME

« მაგას ნუ ჰბრძანებთ, მეფეო, ჯერთ ვარდი არ დაგჭნობია,
« magas nu hbrdzanebt, mepeo, jert vardi ar dagch’nobia,
« Ne parlez pas de la sorte, ô Roi, car votre rose n’est nullement fanée,
თქვენი თათბირი ავიცა სხვისა კარგისა მჯობია;
tkveni tatbiri avitsa skhvisa k’argisa mjobia;
Vos conseils sont encore bien les mieux avisés ;
ხმდა განაღამცა საქმნელად, რაცა თქვენ გულსა გლმობია:
khmda ganaghamtsa sakmnelad, ratsa tkven gulsa glmobia:
Mais comme il est louable de dire ce qui est dans votre cœur :
სჯობს და მას მიეც მეფობა, ვისგან მზე შენაფლობია.
sjobs da mas miets mepoba, visgan mze shenaplobia.
Et comme il est préférable de lui donner la royauté que le soleil illumine.

**

XXXIX
UNE SOUVERAINE LUMINEUSE

თუცა ქალია, ხელმწიფედ მართ ღმრთისა დანაბადია;
tutsa kalia, khelmts’iped mart ghmrtisa danabadia;
Quoique femme, comme souveraine, elle est la semence de Dieu ;
არ გათნევთ, იცის მეფობა, უთქვენოდ გვითქვამს კვლა დია;
ar gatnevt, itsis mepoba, utkvenod gvitkvams k’vla dia;
Nous le savons, elle connaît le royaume, sans vouloir vous flatter ;
შუქთა მისთაებრ საქმეცა მისი მზებრ განაცხადია.
shukta mistaebr sakmetsa misi mzebr ganatskhadia.
Ses actes ont déjà l’éclat du plus parfait soleil.
ლეკვი ლომისა სწორია, ძუ იყოს, თუნდა ხვადია ».
lek’vi lomisa sts’oria, dzu iq’os, tunda khvadia ».
Mâles ou femelles, les lionceaux sont toujours égaux. »

**

XL
LE FRINGANT COMMANDANT AVTANDIL

ავთანდილ იყო სპასპეტი, ძე ამირ-სპასალარისა,
avtandil iq’o sp’asp’et’i, dze amir-sp’asalarisa,
Avtandil était commandant, fils du ministre de la marine,
საროსა მჯობი ნაზარდი, მსგავსი მზისა და მთვარისა,
sarosa mjobi nazardi, msgavsi mzisa da mtvarisa,
Élancé, tel un svelte cyprès, comparable au soleil et à la lune,
ჯერთ უწვერული, სადარო ბროლ-მინა საცნობარისა;
jert uts’veruli, sadaro brol-mina satsnobarisa;
Les joues encore imberbes, le teint d’un cristal lumineux ;
მას თინათინის შვენება ჰკლვიდის წამწამთა ჯარისა.
mas tinatinis shveneba hk’lvidis ts’amts’amta jarisa.
Il ne redoutait que la beauté de Tinatine et la profondeur de ses cils.

**

XLI
UN CŒUR BRISÉ

გულსა მისსა მიჯნურობა მისი ჰქონდა დამალულად;
gulsa missa mijnuroba misi hkonda damalulad;
L’amour qui occupait son cœur était profondément caché ;
რა მოჰშორდის, ვერ-მჭვრეტელმან ვარდი შექმნის ფერ-ნაკლულად;
ra mohshordis, ver-mch’vret’elman vardi shekmnis per-nak’lulad;
Pendant ses absences, sa vue s’abîmait, comme la couleur de la rose qui pâlit ;
ნახის, ცეცხლი გაუახლდის, წყლული გახდის უფრო წყლულად.
nakhis, tsetskhli gauakhldis, ts’q’luli gakhdis upro ts’q’lulad.
Quand il la voyait, le feu se renouvelait et il s’en trouvait ulcéré.
საბრალოა სიყვარული, კაცსა შეიქმს გულ-მოკლულად!
sabraloa siq’varuli, k’atssa sheikms gul-mok’lulad!
L’amour doit être trouvé, quand l’homme porte ainsi un cœur brisé !

***********

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Le-chevalier-à-la-peau-de-panthere2.jpg.
Bataille navale, Mamouka Tavaqalachvili, 1646
L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Symbole-Artgitato-6.jpg.