Archives par mot-clé : arabe

LE CHEVALIER A LA PEAU DE PANTHÈRE- CHOTA ROUSTAVÉLI – SHOTA ROUSTAVELI – ვეფხისტყაოსანი, შოთა რუსთაველი – Le prologue დასაწყისი – 26 à 31

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Le-Chevalier-à-la-peau-de-panthère-920x1024.jpg.
Mihály Zichy, Chota Roustavéli présente son poème à la reine Tamar, vers 1880
*****
SHOTA ROUSTAVELI
CHOTA ROUSTAVÉLI
LITTÉRATURE GÉORGIENNE
ქართული ლიტერატურა
POÉSIE GÉORGIENNE
ქართული პოეზია

LA POÉSIE DE
CHOTA ROUSTAVÉLI
შოთა რუსთაველის პოეზია

GEORGIE – DECOUVERTE DE LA GEORGIE – საქართველოს აღმოჩენა

POEME DE NIKOLOZ BARATACHVILI NIKOLOZ BARATASHVILI
Géorgie
საქართველო

TRADUCTION JACKY LAVAUZELLE

 

POEME DE NIKOLOZ BARATACHVILI - POEME DE NIKOLOZ BARATACHVILI NIKOLOZ BARATASHVILI

____________________________________________________________

POÉSIE GÉORGIENNE
ქართული პოეზია

 


SHOTA ROUSTAVELI
CHOTA ROUSTAVÉLI
vers 1172 – vers 1216

_______________________________________________

TRADUCTION JACKY LAVAUZELLE

__________________________________________________________________

ვეფხისტყაოსანი
LE CHEVALIER A
LA PEAU DE PANTHÈRE

 

PROLOGUE
დასაწყისი

VERSETS DE 26 à 31
___________________________

***********

**

XXVI
N’APPELEZ PAS CELA L’AMOUR

ამა საქმესა მიჯნური ნუ უხმობს მიჯნურობასა:
ama sakmesa mijnuri nu ukhmobs mijnurobasa:
Dans ce cas, le midjnour ne doit pas appeler cela l’Amour :
დღეს ერთი უნდეს, ხვალე სხვა, სთმობდეს გაყრისა თმობასა;
dghes erti undes, khvale skhva, stmobdes gaq’risa tmobasa;
Aujourd’hui, celle-ci, demain, une autre, tour à tour ;
ესე მღერასა ბედითსა ჰგავს, ვაჟთა ყმაწვილობასა.
ese mgherasa beditsa hgavs, vazhta q’mats’vilobasa.
Cette amusement relève des désirs des enfants.
კარგი მიჯნური იგია, ვინ იქმს სოფლისა თმობასა.
k’argi mijnuri igia, vin ikms soplisa tmobasa.
Un bon midjnour est celui qui fait sortir l’amour de son village.

**

XXVII
LE PLUS NOBLE AMOUR

არს პირველი მიჯნურობა არ-დაჩენა ჭირთა, მალვა,
ars p’irveli mijnuroba ar-dachena ch’irta, malva,
Le premier et le plus noble amour, toujours se dissimule,
თავის-წინა იგონებდეს, ნიადაგმცა ჰქონდა ხალვა,
tavis-ts’ina igonebdes, niadagmtsa hkonda khalva,
S’inventant, cachant ses peines et sa tristesse,
შორით ბნედა, შორით კვდომა, შორით დაგვა, შორით ალვა,
shorit bneda, shorit k’vdoma, shorit dagva, shorit alva,
Entre mots et maux, entre les dures flammes et les brûlures d’âme,
დათმოს წყრომა მოყვრისაგან, მისი ჰქონდეს შიში, კრძალვა.
datmos ts’q’roma moq’vrisagan, misi hkondes shishi, k’rdzalva.
Mais jamais ne renonce à sa soif d’amour, sans peur, sans interdit.

**

XXVIII
L’AMOUR VÉRITABLE 

ხამს, თავისსა ხვაშიადსა არვისთანა ამჟღავნებდეს,
khams, tavissa khvashiadsa arvistana amzhghavnebdes,
La voix montre le chemin à celui qui entend,
არ ბედითად « ჰაი-ჰაი »-ს ზმიდეს, მოყვარესა აყივნებდეს,
ar beditad « hai-hai »-s zmides, moq’varesa aq’ivnebdes,
Ne vous laissez pas berner par les mots glacés de l’amant léger,
არსით აჩნდეს მიჯნურობა, არასადა იფერებდეს,
arsit achndes mijnuroba, arasada iperebdes,
L’essence est de montrer l’amour vrai, non de le farder,
მისთვის ჭირი ლხინად უჩნდეს, მისთვის ცეცხლსა მოიდებდეს.
mistvis ch’iri lkhinad uchndes, mistvis tsetskhlsa moidebdes.
Que la peste soit sur celui qui le dénature et qu’il soit incendié.

**

XXIX
AVOIR LE CŒUR BRISÉ 

მას უშმაგო ვით მიენდოს, ვინ მოყვარე გაამჩივნოს?
mas ushmago vit miendos, vin moq’vare gaamchivnos?
Comment faire confiance à un amant sans ardeur ?
ამის მეტი რამცა ირგო: მას ავნოს და თვითცა ივნოს.
amis met’i ramtsa irgo: mas avnos da tvittsa ivnos.
Le danger dans tout cela : la blesser et se blesser.
რათამე-ღა ასახელოს, რა სიტყვითა მოაყივნოს?
ratame-gha asakhelos, ra sit’q’vita moaq’ivnos?
Comment aimer tout en médisant, avec quels mots ?
რა ჰგავა, თუ მოყვარესა კაცმან გული არ ატკივნოს!
ra hgava, tu moq’varesa k’atsman guli ar at’k’ivnos!
À quoi cela ressemblerait un homme aimant s’il n’avait le cœur brisé ?

**

XXX
AIMER SANS AIMER

მიკვირს, კაცი რად იფერებს საყვარლისა სიყვარულსა:
mik’virs, k’atsi rad iperebs saq’varlisa siq’varulsa:
Je me demande pourquoi un homme aime sans aimer :
ვინცა უყვარს, რად აყივნებს მისთვის მკვდარი მისთვის წყლულსა?
vintsa uq’vars, rad aq’ivnebs mistvis mk’vdari mistvis ts’q’lulsa?
Celui qui aime ne craint rien, pourquoi la mort lui ferait-elle du mal ?
თუ არ უყვარს, რად არა სძულს? რად აყივნებს, რაც არ სძულსა?!
tu ar uq’vars, rad ara sdzuls? rad aq’ivnebs, rats ar sdzulsa?!
Si vous n’aimez pas, pourquoi ne pas franchement la détester ? la déshonorer ?
ავსა კაცსა ავი სიტყვა ურჩევნია სულსა, გულსა.
avsa k’atssa avi sit’q’va urchevnia sulsa, gulsa.
Le mauvais homme préfère le mot blessant à l’âme et au cœur.

**

XXXI
LA SOLITUDE DU MIDJNOUR

თუ მოყვარე მოყვრისათვის ტირს, ტირილსა ემართლების;
tu moq’vare moq’vrisatvis t’irs, t’irilsa emartlebis;
Si un amant pleure véritablement son amante, nous pleurons avec lui ;
სიარული, მარტოობა ჰშვენის, გაჭრად დაეთვლების;
siaruli, mart’ooba hshvenis, gach’rad daetvlebis;
Marcher, être seul, séparé, voici ce qui l’attend ;
იგონებდეს, მისგან კიდე ნურად ოდეს მოეცლების,
igonebdes, misgan k’ide nurad odes moetslebis,
Jamais il ne se départira de son obsession, solitaire à jamais,
არ დააჩნდეს მიჯნურობა, სჯობს, თუ კაცთა ეახლების.
ar daachndes mijnuroba, sjobs, tu k’atsta eakhlebis.
Le midjnour préfère ne pas montrer d’affection vis à vis des autres hommes.

****

FIN DU PROLOGUE

****

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Le-chevalier-à-la-peau-de-panthere2.jpg.
Bataille navale, Mamouka Tavaqalachvili, 1646
L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Symbole-Artgitato-6.jpg.

LE CHEVALIER A LA PEAU DE PANTHÈRE- CHOTA ROUSTAVÉLI – SHOTA ROUSTAVELI – ვეფხისტყაოსანი, შოთა რუსთაველი – Le prologue დასაწყისი – 21 à 25

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Le-Chevalier-à-la-peau-de-panthère-920x1024.jpg.
Mihály Zichy, Chota Roustavéli présente son poème à la reine Tamar, vers 1880
*****
SHOTA ROUSTAVELI
CHOTA ROUSTAVÉLI
LITTÉRATURE GÉORGIENNE
ქართული ლიტერატურა
POÉSIE GÉORGIENNE
ქართული პოეზია

LA POÉSIE DE
CHOTA ROUSTAVÉLI
შოთა რუსთაველის პოეზია

GEORGIE – DECOUVERTE DE LA GEORGIE – საქართველოს აღმოჩენა

POEME DE NIKOLOZ BARATACHVILI NIKOLOZ BARATASHVILI
Géorgie
საქართველო

TRADUCTION JACKY LAVAUZELLE

 

POEME DE NIKOLOZ BARATACHVILI - POEME DE NIKOLOZ BARATACHVILI NIKOLOZ BARATASHVILI

____________________________________________________________

POÉSIE GÉORGIENNE
ქართული პოეზია

 


SHOTA ROUSTAVELI
CHOTA ROUSTAVÉLI
vers 1172 – vers 1216

_______________________________________________

TRADUCTION JACKY LAVAUZELLE

__________________________________________________________________

ვეფხისტყაოსანი
LE CHEVALIER A
LA PEAU DE PANTHÈRE

 

PROLOGUE
დასაწყისი

VERSETS DE 21 à 25
___________________________

XXI
LES SAGES INCULTES EN LA MATIÈRE

მას ერთსა მიჯნურობასა ჭკვიანნი ვერ მიჰხვდებიან,
mas ertsa mijnurobasa ch’k’vianni ver mihkhvdebian,
Cet amour ne sera pas compris par les sages,
ენა დაშვრების, მსმენლისა ყურნიცა დავალდებიან;
ena dashvrebis, msmenlisa q’urnitsa davaldebian;
La langue s’évanouira, l’oreille de l’auditeur s’endormira ;
ვთქვნე ხელობანი ქვენანი, რომელნი ხორცთა ჰხვდებიან;
vtkvne khelobani kvenani, romelni khortsta hkhvdebian;
J’ai évoqué les tribulations et les floraisons qui rencontrent la chair ;
მართ მასვე ჰბაძვენ, თუ ოდენ არ სიძვენ, შორით ბნდებიან.
mart masve hbadzven, tu oden ar sidzven, shorit bndebian.
Qui également imite cet amour mais qui s’assombrit avec le temps.

**

XXII
L’AMANT FOU ou MIDJNOUR

მიჯნური შმაგსა გვიქვიან არაბულითა ენითა,
mijnuri shmagsa gvikvian arabulita enita,
« Midjnour », en arabe, désigne l’amant « fou »
მით რომე შმაგობს მისისა ვერ-მიხვდომისა წყენითა;
mit rome shmagobs misisa ver-mikhvdomisa ts’q’enita;
Plus il est insatisfait, plus il devient dément ;
ზოგთა აქვს საღმრთო სიახლე, დაშვრების აღმაფრენითა,
zogta akvs saghmrto siakhle, dashvrebis aghmaprenita,
Certains ont des visions divines, usés par cette terrible ascension,
კვლა ზოგთა ქვე უც ბუნება კეკლუცთა ზედა ფრფენითა.
k’vla zogta kve uts buneba k’ek’lutsta zeda prpenita.
D’autres quettent la beauté, portés par cette aile supérieure.

**

XXIII
LES VERTUS DU MIDJNOUR

მიჯნურსა თვალად სიტურფე ჰმართებს მართ ვითა მზეობა,
mijnursa tvalad sit’urpe hmartebs mart vita mzeoba,
Pour le midjnour, il se doit de posséder les vertus suivantes :
სიბრძნე, სიუხვე, სიმდიდრე, სიყმე და მოცალეობა,
sibrdzne, siukhve, simdidre, siq’me da motsaleoba,
La sagesse, l’abondance, la richesse, la jeunesse et l’insouciance,
ენა, გონება, დათმობა, მძლეთა მებრძოლთა მძლეობა.
ena, goneba, datmoba, mdzleta mebrdzolta mdzleoba.
Le langage, l’esprit, la patience et l’endurance des puissants guerriers.
ვისცა ეს სრულად არა სჭირს, აკლია მიჯნურთ ზნეობა.
vistsa es srulad ara sch’irs, ak’lia mijnurt zneoba.
Ceux qui n’ont pas toutes ces qualités, manquent complètement de morale.

**

XXIV
AMOUR & LIBERTINAGE

მიჯნურობა არის ტურფა, საცოდნელად ძნელი გვარი;
mijnuroba aris t’urpa, satsodnelad dzneli gvari;
Aimer est chose fragile, difficile à aborder ;
მიჯნურობა სხვა რამეა, არ სიძვისა დასადარი:
mijnuroba skhva ramea, ar sidzvisa dasadari:
Aimer est une belle affaire, si différente du libertinage :
იგი სხვაა, სიძვა სხვაა, შუა უზის დიდი ზღვარი,
igi skhvaa, sidzva skhvaa, shua uzis didi zghvari,
Différent de la luxure, car ils sont séparés par un gouffre immense,
ნუვინ გაჰრევთ ერთმანერთსა, გესმას ჩემი ნაუბარი!
nuvin gahrevt ertmanertsa, gesmas chemi naubari!
Ne laissez personne vous tromper, écoutez mes paroles !

**

XXV
LA CONSTANCE DE L’AMANT

ხამს მიჯნური ხანიერი, არ მეძავი, ბილწი, მრუში,
khams mijnuri khanieri, ar medzavi, bilts’i, mrushi,
La constance est la marque de l’amant, dépourvu d’intempérances,
რა მოჰშორდეს მოყვარესა, გაამრავლოს სულთქმა, უში,
ra mohshordes moq’varesa, gaamravlos sultkma, ushi,
Loin de sa bien-aimée, il soupire, s’apitoie et se lamente,
გული ერთსა დააჯეროს, კუშტი მიჰხვდეს, თუნდა ქუში;
guli ertsa daajeros, k’usht’i mihkhvdes, tunda kushi;
Il ne croit qu’en un seul cœur, et concentre toute sa vitalité ;
მძულს უგულო სიყვარული, ხვევნა, კოცნა, მტლაში-მტლუში.
mdzuls ugulo siq’varuli, khvevna, k’otsna, mt’lashi-mt’lushi.
Je déteste l’amour sans cœur, les embrassades et les baisers.

********

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Le-chevalier-à-la-peau-de-panthere2.jpg.
Bataille navale, Mamouka Tavaqalachvili, 1646
L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Symbole-Artgitato-6.jpg.

DES GENS A LA COULEUR DU JOUR – OS LUSIADAS V-77 – LES LUSIADES – Luís de Camões – Pela Arábica língua

*

Ferdinand de Portugal traduction Jacky Lavauzelle

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Symbole-Artgitato.jpg.

OS LUSIADAS CAMOES CANTO V
Os Lusiadas Les Lusiades
OS LUSIADAS V-77 LES LUSIADES V-77
*

LITTERATURE PORTUGAISE

Ferdinand de Portugal Os Lusiadas Traduction Jacky Lavauzelle Les Lusiades de Luis de Camoes

literatura português
Luis de Camões
[1525-1580]
Tradução – Traduction
Jacky Lavauzelle
texto bilingue

Traduction Jacky Lavauzelle

*

********


« Pela Arábica língua, que mal falam,
« Par la langue arabe, qu’ils parlent à peine,
E que Fernão Martins muito bem entende,
Et que Ferdinand Martins comprend très bien,
Dizem que por naus, que em grandeza igualam
Ils disent que des navires, qui en grandeur égale
As nossas, o seu mar se corta e fende;
Les nôtres, fendent les eaux de leur mer ;
Mas que lá donde sai o Sol, se abalam
Mais ils arrivent d’où vient le Soleil, longent
Para onde a costa ao Sul se alarga e estende,
Là où la côte s’élargit vers le Sud et s’étend,
E do Sul para o Sol, terra onde havia
Puis s’en retournent du Sud au Soleil levant, terre où se trouvent
Gente, assim como nós, da cor do dia.
Des gens, comme nous, à la couleur du jour.



**************

L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Les-lusiades-ed-originale.jpg.
L’attribut alt de cette image est vide, son nom de fichier est Symbole-Artgitato-6.jpg.

LES LUSIADES – OS LUSIADAS -Traduction du Poème de Luis de Camões – Livre I – Canto Primeiro – strophe 50- Verso 50

LES LUSIADES – OS LUSIADAS
LITTERATURE PORTUGAISE

literatura português

Luis de Camões
[1525-1580]

Tradução – Traduction
texto bilingue

Luis de Camoes Les Lusiades

 

Obra Poética

(1556)

LES LUSIADES

OS LUSIADAS

A Epopeia Portuguesa

 

CHANT I
Canto Primeiro

Traduction Jacky Lavauzelle

verso 50
Strophe 50

I-50

Image illustrative de l'article Vasco de Gama

Vasco de Gama

Vasco da Gama signature almirante.svg

Comendo alegremente perguntavam,
En mangeant de la sorte joyeusement, ils demandaient,
Pela Arábica língua, donde vinham,
En langue Arabe, d’où ils venaient,
Quem eram, de que terra, que buscavam,
Qui ils étaient, de quels pays ils venaient, ce qu’ils recherchaient,
Ou que partes do mar corrido tinham?
Et quelles parties de la mer ils avaient traversés ?
Os fortes Lusitanos lhe tornavam
Les forts Lusitaniens leur donnèrent
As discretas respostas, que convinham:
Des réponses discrètes, qui étaient  adaptées :
« Os Portugueses somos do Ocidente,
« Les Portugais de l’Occident, voilà qui nous sommes,
  Imos buscando as terras do Oriente.
et nous cherchons les terres de l’Orient.

Vasco de Gama par Gregorio Lopes

*********************
Traduction Jacky Lavauzelle
ARTGITATO
*********************

White_Fawn_Drawing Faon Diane